ესტონეთს ახალი პრეზიდენტი ჰყავს - ვინ არის იულე მადისე?

ესტონეთის პარლამენტმა ქვეყნის ახალ პრეზიდენტად 51 წლის იურისტი და იუსტიციის ყოფილი კანცლერი იულე მადისე აირჩია. არსებული ინფორმაციით, მის კანდიდატურას მმართველმა კოალიციამ და ორმა მთავარმა ოპოზიციურმა პარტიამ ერთხმად დაუჭირა მხარი.

მადისემ საჯარო სამსახურში 30-წლიანი მუშაობის განმავლობაში არაერთი მასშტაბური რეფორმა განახორციელა. იგი ტარტუს უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის კურსდამთავრებულია და ქვეყანაში კონსტიტუციის ერთ-ერთ საუკეთესო მცოდნედ მიიჩნევა. ახალმა პრეზიდენტმა საკუთარ პრიორიტეტებად კანონის უზენაესობა, საზოგადოებრივი სიმშვიდე და შემოქმედებითი მიდგომა უკვე დაასახელა.

მნიშვნელოვანია ითქვას, რომ მადისე 2000-იანი წლების დასაწყისში იუსტიციის სამინისტროს სამართლებრივი პოლიტიკის დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა. იურისტმა ამ პერიოდში ესტონეთის ელექტრონული არჩევნების სისტემის დანერგვაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა. პარლამენტის საკონსტიტუციო კომიტეტის სამდივნოს ხელმძღვანელობისას კი მან ევროკავშირის სამართლის ეროვნულ კანონმდებლობაში ასახვა უზრუნველყო. მადისე 2009 წელს პრეზიდენტ ტოომას ჰენდრიკ ილვესის სამართლებრივი მრჩეველი გახდა და პოლიტიკური კრიზისის დროს მის მთავარ საყრდენად იქცა. იგი 2015 წელს ესტონეთის ისტორიაში პირველი ქალი იუსტიციის კანცლერი გახდა და ამ პოსტს 11 წლის განმავლობაში იკავებდა.

ამასთან, მადისე სახელმწიფო ბიუროკრატიას, მოქალაქეთა საბანკო მონაცემების უკანონო კონტროლსა და სათვალთვალო კამერების გადამეტებულ გამოყენებას მუდმივად აკრიტიკებდა. იუსტიციის ყოფილმა კანცლერმა პანდემიის პერიოდში ადამიანის ფუნდამენტური უფლებები ხმამაღლა დაიცვა. იგი სამედიცინო პირბადის ტარების სიმბოლურ ფორმალობას დაუპირისპირდა და საკუთარი გადაწყვეტილება საჯაროდ განმარტა.

რაც შეეხება საგარეო და თავდაცვით პოლიტიკას, ახალი პრეზიდენტის თქმით, ესტონეთმა საკუთარი უსაფრთხოება ამერიკის შეერთებულ შტატებთან მჭიდრო თანამშრომლობითა და ევროკავშირთან მკაფიო პარტნიორობით უნდა დაიცვას. სახელმწიფოს მეთაური სასამართლო ხელისუფლების, თავისუფალი მედიისა და საჯარო მოხელეების უფლებების დაცვასაც აპირებს. პრეზიდენტი საზოგადოებრივი მოლოდინების გამო ხელოვნური იმიჯის მორგებასა და საკუთარი ხასიათის შეცვლას კატეგორიულად გამორიცხავს. იგი პოლიტიკაში გადაჭარბებულ სერიოზულობას ეწინააღმდეგება და იუმორსა და შემოქმედებით თავისუფლებას უჭერს მხარს.

ცნობისთვის, იულე მადისეს მეუღლე ლაური მადისე ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოს მოსამართლეა და ლუქსემბურგში საქმიანობს.