იშვიათი დაავადების საშუალოზე დაბალი ევროპული სტანდარტით მართვა ₾300 მლნ-ს მოითხოვს - კალოიანი

ექიმი და პოლიტიკური ჯგუფის "ფედერალისტები" / "კოალიცია ცვლილებებისთვის" წევრი, ვახტანგ კალოიანი, იშვიათი დაავადებების, მათ შორის დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მართვის სახელმწიფო პოლიტიკას აკრიტიკებს. "ანალიტიკას" ეთერში მან ჯანდაცვის სამინისტროს პოზიციას არათანმიმდევრული უწოდა და წარმოადგინა კოალიციის ხედვა, თუ როგორი უნდა იყოს სახელმწიფოს სტრატეგია ე.წ. "საბიუჯეტო შოკებისა" და ორფანული მედიკამენტების დაფინანსების მართვისას.

ვახტანგ კალოიანის განმარტებით, პოლიტიკურმა ჯგუფმა უკვე შეიმუშავა იშვიათი დაავადებების მართვის ერთიანი სტრატეგია, რომელიც რამდენიმე ფუნდამენტურ პრინციპს ეფუძნება. ერთ-ერთი მათგანი კლინიკური პროცესების სტანდარტიზაცია და ზუსტი რეესტრის წარმოებაა.

"ფედერალისტებიც და ალიანსიც ვთანხმდებით იშვიათი დაავადების მართვის ერთიან სტრატეგიაზე, რომელიც დაფუძნებული რამდენიმე პრინციპზე იქნება. მათ შორისაა კლინიკური პროცესის სტანდარტიზაცია, რაც კლინიკურ პროტოკოლებს და მართვის გაიდლაინებს ეხება. ეს არის შესაბამისი საგადასახადო პოლიტიკა, სხვადასხვა ფონდში თანხების აკუმულირების საშუალებას მოგვცემს. რა თქმა უნდა, სახელმწიფოს თანამონაწილეობაც აქ ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება. ძალიან მნიშვნელოვანია, პოლიტიკის ნაწილი იყოს მშობელთა და პაციენტთა სათემო ორგანიზაციების გაძლიერება და არა მათი კომპრომტაცია AI-გენერირებული ბოტებით, რასაც ჩვენ ვხედავთ. რადგან იშვიათი დაავადების მქონე პაციენტები ითვლებიან სისტემის ობოლ პაციენტებად, საზოგადოების და სისტემის ყურადღებას ზუსტად ეს სათემო ჯგუფები იპყრობენ. ეს ბევრმა ქვეყანამ გაიარა. ეს ჯგუფები სახელმწიფოს უპირველესი პარტნიორები არიან, რადგან ისინი მუდმივად მუშაობენ ამ საკითხზე და ძალიან ხშირად ასწრებენ კიდეც სახელმწიფო სტრუქტურებს. ამიტომ მათი გაძლიერება იქნება ერთ-ერთი შემადგენელი კომპონენტი", - აცხადებს კალოიანი.

BMG-ის ეთერში კალოიანი მკაცრად აფასებს ჯანდაცვის მინისტრ მიხეილ სარჯველაძის გზავნილს, რომ დაფინანსებისას ფასი არ არის მთავარი და სამინისტრო მედიკამენტების EMA-ს აკრედიტაციას ელოდება, მაშინ როცა ზოგიერთ წამალს FDA-ს ავტორიზაცია უკვე აქვს,

"ეს არის არათანმიმდევრული გზავნილი. თუკი ისინი მხოლოდ EMA-ს აკრედიტაციას ელოდებიან, მაშინ რატომ არის "ვამელორონი" საერთოდ განხილვის საგანი? რატომ არ არის FDA-ის სანდოობა მაღალი? ეს საკითხი მხოლოდ პოლიტიკური მიზნით არის გამოყენებული გადავადებისთვის. პროფესიული უწესობაა ორფანულ წამლებთან მსგავსი დამოკიდებულების გამჟღავნება, მაშინ როდესაც ჩვენი კანონმდებლობით ეს არანაირ საჭიროებას არ მოითხოვს," - აღნიშნავს ვახტანგ კალოიანი.

მისივე თქმით, იმის ნაცვლად, რომ სახელმწიფო დამატებით რეგულაციებზე საუბრობდეს, ჯანდაცვის სამინისტრო და საქართველოს საელჩოები აქტიურად უნდა მუშაობდნენ ფარმაცევტულ კომპანიებთან.

კალოიანი არ იზიარებს ხელისუფლების რიტორიკას იმის შესახებ, რომ მილიონობით ლარის გამოყოფისას "ფასი არ არის მთავარი". ექიმის დათვლით, თუ საქართველო იშვიათი დაავადებების მართვას საშუალოზე დაბალი ევროპული სტანდარტით მაინც დაიწყებს, შესაბამისი სტატისტიკის პროეცირებით, ამას დაახლოებით 300 მილიონი ლარის ბიუჯეტი დასჭირდება. თუმცა, პრობლემას ართულებს ისიც, რომ სრულყოფილი დიაგნოსტიკის არარსებობისა და რეგიონებში ინფორმირებულობის ნაკლებობის გამო, ქვეყანას იშვიათ დაავადებებზე სანდო სტატისტიკაც კი არ გააჩნია.

"თანხასთან დაკავშირებით თითქოს ბრავირებს ხელისუფლება, რომ მისთვის თანხა მნიშვნელოვანი არ არის. ზუსტად ეგ არის შეცდომა. რას ვუშვებით ცისტურ ფიბროზს, რომელიც უზარმაზარი თანხა ჯდება და დრამატულ მდგომარეობაში არიან პაციენტები და მშობლები? რატომ არ არის ის აქტუალური? იმიტომ რომ ვერ ხმაურობენ ისე და ფიზიკურად არ შეუძლიათ მიტინგების მოწყობა? რას ვუშვებით უამრავ სხვა იშვიათ დაავადებას, რომელსაც რეალურად გამომქომაგებელ არა ჰყავს?

თუ ჩვენ არსებული სტატისტიკით დავაჯამებთ იშვიათი დაავადების საშუალოზე დაბალი ევროპული სტანდარტით მართვის ბიუჯეტს, ეს არის დაახლოებით 300 მილიონი ლარის ფარგლებში. სამწუხაროდ, ჩვენ არ გვაქვს სანდო სტატისტიკა იშვიათ დაავადებებთან მიმართებით, იმიტომ რომ ყველაფერს ემატება უბრალოდ დიაგნოსტიკის არარსებობა და მოქალაქეების არაინფორმირებულობა, განსაკუთრებით ქალაქებს დაშორებული ადგილებიდან", - აცხადებს ვახტანგ კალოიანი.