ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის პირდაპირი გავლენა ყველაზე მკვეთრი ტურიზმის სექტორზეა|ეროვნული ბანკი

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა გამოაქვეყნა მონეტარული პოლიტიკის ანგარიში, სადაც ირანში მიმდინარე კონფლიქტის ეკონომიკური ეფექტები არის შეფასებული. სებ-ის თანახმად, ახლო აღმოსავლეთის რეგიონთან ეკონომიკური კავშირების უმთავრესი კომპონენტი არის ტურისტული სექტორი და ფრენების შეზღუდვა და საწვავის ფასის გამო საავიაციო ფრენების გაძვირება საქართველოს ეკონომიკაზე ნეგატიურად აისახება.

2026 წლის პირველ კვარტალში საქართველოს 1,170,362 საერთაშორისო ვიზიტორი სტუმრობდა, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 0.2%-ით ნაკლებია, მიღებული შემოსავალი კი 830 მილიონი დოლარი იყო, რაც წინა წელთან შედარებით 0.5%-ით მეტი იყო. ეროვნული ბანკი მოელის, რომ იმ შემთხვევაში, თუ საჰაერო ფრენები უფრო ხანგრძლივად დარჩება შეზღუდული და დამატებით ავიაბილეთების ფასების ზრდა გაგრძელდება, მოგზაურობიდან მიღებული შემოსავლების უარყოფითი ეფექტი გაღრმავდება.

"ერთი მხრივ, საომარი ვითარების შედეგად საერთაშორისო ფრენების გაუქმება, რეგიონული გაურკვევლობის ზრდა და ახლო აღმოსავლეთში ეკონომიკური აქტივობის შენელება ტურიზმიდან მიღებულ შემოსავლებზე შემცირების მიმართულებით იმოქმედებს.

პირდაპირი გადაცემის არხებიდან ყველაზე ხელშესახები გავლენა ტურიზმის სექტორზე მოდის. საქართველოს ეკონომიკაში მოგზაურობიდან მიღებულ შემოსავლებს მნიშვნელოვანი წილი უკავია, 2025 წლის მდგომარეობით მან მშპ-ს 12.3% შეადგინა. კონფლიქტის ფონზე, ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებიდან და ინდოეთიდან ფრენების შეზღუდვა, ასევე ავიაბილეთების ფასების ზრდა, ამცირებს ტურისტულ ნაკადებს, რაც აისახება ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის შენელებაში, რის შედეგადაც 2026 წლის პირველ კვარტალში მოგზაურობიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის ტემპმა 0.5%-მდე მოიკლო. თავის მხრივ, ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების შენელება მიმდინარე ანგარიშის ბალანსზეც უარყოფით გავლენას ახდენს.

ცენტრალური სცენარით, თუ კონფლიქტი მეორე კვარტალში დასრულდება და ფრენები ახლო აღმოსავლეთიდან და ინდოეთიდან ეტაპობრივად აღდგება, 2026 წლის განმავლობაში მოგზაურობიდან მიღებული საექსპორტო შემოსავლების უარყოფითი ეფექტი მიმდინარე ანგარიშის ბალანსზე შედარებით შეზღუდული იქნება (მიმდინარე ანგარიშის მშპ-თან ფარდობის დეფიციტს გააღრმავებს დაახლოებით 0.3-0.4 პპ-ით). თუმცა, კონფლიქტის გახანგრძლივებისა და, განსაკუთრებით, საავიაციო საწვავის ფასების ზრდის ფონზე ავიაბილეთების შემდგომი გაძვირების შემთხვევაში, შესაძლებელია გლობალურად ტურისტული აქტივობის შემცირება განაპირობოს, რაც ამავდროულად სხვა ქვეყნებიდანაც მოგზაურობიდან მიღებული შემოსავლების ზრდის ტემპს შეანელებს. ტურიზმის სექტორის შენელება ნეგატიურად აისახება დაკავშირებულ სექტორებზე, მათ შორის სასტუმროებისა და რესტორნების მომსახურებასა და ტრანსპორტირებაზე,"- ნათქვამია ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის ანგარიშში.