
ფასთფუდის იმპერია თუ უძრავი ქონების გიგანტი? McDonald’s-ის ბიზნესმოდელის საიდუმლო
ბლოგის ავტორია უძრავი ქონების გაყიდვების კომპანია "პროსპექტი"
როდესაც McDonald’s-ზე ვფიქრობთ, პირველ რიგში ბურგერებს წარმოვიდგენთ თუმცა, ბიზნესის ანატომიის უფრო ღრმა ანალიზი სრულიად განსხვავებულ სურათს გვიჩვენებს: კომპანიის გლობალური წარმატების საფუძველი არა Fast Food-ში, არამედ უძრავი ქონების მართვის გენიალურ სტრატეგიაში მდგომარეობს.
კორპორაციის ყოფილ ფინანსურ დირექტორს (CFO), ჰარი ჯეი ზონებორნს (Harry J. Sonneborn) ეკუთვნის ცნობილი ფრაზა, რომელიც ზუსტად აღწერს კომპანიის ფილოსოფიას:
„ტექნიკურად ჩვენ არ ვართ კვების ბიზნესში. ჩვენ ვართ უძრავი ქონების ბიზნესში. ერთადერთი მიზეზი, რის გამოც ჰამბურგერებს ვყიდით, არის ის, რომ ისინი წარმოადგენენ შემოსავლის საუკეთესო წყაროს, საიდანაც ჩვენს მოიჯარეებს შეუძლიათ ქირის გადახდა.“
როგორ მუშაობს McDonald’s-ის უძრავი ქონების მოდელი?
კომპანიის დამფუძნებელი ძმებისგან განსხვავებით, რეი კროკმა, ადამიანმა, რომელმაც McDonald’s გლობალურ ბრენდად აქცია, სწორედ ზონებორნის იდეის წყალობით გააცნობიერა, რომ ფრანჩაიზებისთვის მხოლოდ ნედლეულის მიყიდვა და ფულადი ანაზღაურების მოთხოვნა ბიზნესის ზრდას შეაფერხებდა. ნაცვლად ამისა, კორპორაცია თავად გახდა საკუთარი ფრანჩაიზების მეპატრონე და მეიჯარე.
მოდელი ითვალისწინებს სტრატეგიულად ხელსაყრელი მიწის ნაკვეთებისა და შენობების შესყიდვას კორპორაციის უძრავი ქონების შვილობილი კომპანიის მიერ. შემდგომში ეს ფართები ფრანჩაიზზე (ლიცენზიის მფლობელზე) მნიშვნელოვანი ფასნამატით ქირავდება. ამგვარად, სტაბილური საიჯარო გადასახადის გარდა, McDonald’s დამატებით იღებს თითოეული ობიექტის მთლიანი გაყიდვების გარკვეულ პროცენტს, რაც მას ორმაგ საოპერაციო შემოსავალს უზრუნველყოფს.
დღეისათვის ბრენდი მსოფლიოს 100-ზე მეტ ქვეყანაში 36,000-ზე მეტ ობიექტს ფლობს. აქედან მხოლოდ 15%-ს მართავს უშუალოდ კორპორაცია, დანარჩენი 85% კი ფრანჩაიზებზეა გაცემული. აღსანიშნავია, რომ McDonald’s ფლობს თავისი ობიექტების მიწების დაახლოებით 45%-ს და შენობების 70%-ს, ხოლო დანარჩენი ფართები გრძელვადიანი იჯარით აქვს აღებული.