მიკროსაფინანსო სექტორის მოგება 57.7%-ით გაიზარდა და ₾172.5 მილიონს მიაღწია

საქართველოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წმინდა მოგებამ 2026 წლის პირველ ცხრა თვეში 172.5 მლნ ლარი შეადგინა, რაც გასული წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს 57.7%-ით აღემატება. ამავე პერიოდში სექტორის საკრედიტო პორტფელი 27.4%-ით, 2.26 მლრდ ლარამდე გაიზარდა.

ფინანსური შედეგების მიხედვით, მიკროსაფინანსო სექტორის ზრდის ძირითად წყაროდ ლომბარდული დაკრედიტება რჩება. 2026 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, ოქროთი და სხვა ძვირფასი ლითონებით უზრუნველყოფილი სესხების მოცულობა 1.62 მლრდ ლარს შეადგენდა, რაც მთლიანი საკრედიტო პორტფელის დაახლოებით 71.8%-ია.

სექტორის წმინდა მოგების მაჩვენებლები:

2026 წლის პირველი ცხრა თვის განმავლობაში მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების წმინდა მოგებამ 172.5 მლნ ლარი შეადგინა, 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდში კი 109.4 მლნ ლარი იყო. შესაბამისად, სექტორის მოგება წლიურად 63.1 მლნ ლარით გაიზარდა.

მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა შედეგი სესხების შესაძლო დანაკარგების გათვალისწინებამდე. რეზერვებამდე მოგება 146.4 მლნ ლარიდან 238.4 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 62.8%-იანი მატებაა. გადასახადამდე მოგებამ 215 მლნ ლარი შეადგინა, გასული წლის 134 მლნ ლართან შედარებით.

მოგების ზრდის ერთ-ერთი მთავარი განმაპირობებელი საპროცენტო შემოსავლების მატება იყო. წმინდა საპროცენტო შემოსავალი, ანუ საპროცენტო შემოსავლებს გამოკლებული საპროცენტო ხარჯები, 223.3 მლნ ლარიდან 316.9 მლნ ლარამდე გაიზარდა. წლიურმა მატებამ 93.5 მლნ ლარი, ანუ 41.9% შეადგინა.

ამავე პერიოდში არასაპროცენტო ხარჯები შედარებით ზომიერი ტემპით გაიზარდა. 2026 წლის ცხრა თვეში ამ კატეგორიის ხარჯებმა 144.5 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წინა წლის მაჩვენებელს 6.9%-ით აღემატება.

თუმცა, მოგების ზრდასთან ერთად გაიზარდა საგადასახადო ვალდებულებებიც. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მოგების გადასახადი 24.6 მლნ ლარიდან 42.4 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 72.6%-იანი მატებაა.

2026 წლის პირველ ცხრა თვეში მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მთლიანმა საპროცენტო შემოსავალმა 442.4 მლნ ლარი შეადგინა. 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდში ეს მაჩვენებელი 315.8 მლნ ლარი იყო, შესაბამისად, წლიურმა ზრდამ 40.1% შეადგინა.

შემოსავლების ზრდაში ყველაზე დიდი წვლილი ლომბარდულმა დაკრედიტებამ შეიტანა. ლომბარდის სესხებიდან მიღებული საპროცენტო შემოსავალი 201.2 მლნ ლარიდან 299.8 მლნ ლარამდე გაიზარდა. მატება 98.7 მლნ ლარს, ანუ 49%-ს შეადგენს.

ეს ნიშნავს, რომ ლომბარდული სესხებიდან მიღებული შემოსავლის ნამატზე სექტორის მთლიანი საპროცენტო შემოსავლების ზრდის დაახლოებით 78% მოდის. შესაბამისად, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შემოსავლების გაფართოებაში სწორედ ეს მიმართულება დომინირებს.

მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჯარიმებისა და საურავების სახით მიღებული შემოსავალიც. 2026 წლის ცხრა თვეში ამ კატეგორიამ 45.5 მლნ ლარი შეადგინა, წინა წლის 30.5 მლნ ლართან შედარებით. ზრდამ 49.1% შეადგინა.

ფიზიკურ პირებზე გაცემული სესხებიდან მიღებული საპროცენტო შემოსავალი მთლიანობაში 279 მლნ ლარიდან 391 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 40.1%-იანი მატებაა.

სხვა საკრედიტო მიმართულებებში ზრდა შედარებით განსხვავებული იყო. სამომხმარებლო სესხებიდან მიღებული შემოსავალი 20.9%-ით, 68.1 მლნ ლარამდე გაიზარდა, სოფლის მეურნეობის დაკრედიტებიდან მიღებულმა შემოსავალმა 9.6 მლნ ლარი შეადგინა, ხოლო ვაჭრობისა და მომსახურების მიმართულებით საპროცენტო შემოსავალი 12.8 მლნ ლარამდე გაიზარდა.

იურიდიულ პირებზე გაცემული სესხებიდან მიღებულმა საპროცენტო შემოსავალმა 3.1 მლნ ლარი შეადგინა, რაც გასული წლის მაჩვენებელს 19.8%-ით აღემატება.

საპირისპირო ტენდენცია დაფიქსირდა ბანკებში განთავსებული ფულადი სახსრებიდან მიღებული შემოსავლის მიმართულებით. ეს მაჩვენებელი 2.3 მლნ ლარიდან 1.2 მლნ ლარამდე შემცირდა, რაც 48.6%-იანი კლებაა.

2026 წლის პირველ ცხრა თვეში მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების არასაპროცენტო შემოსავალმა 66.1 მლნ ლარი შეადგინა, რაც გასული წლის მაჩვენებელს 13.4%-ით აღემატება.

შემოსავლის მნიშვნელოვანი წყარო ვალუტის ყიდვა-გაყიდვიდან მიღებული მოგებაა. ამ მიმართულებით შემოსავალმა 25.8 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წლიურად 14.1%-იანი ზრდაა.

წმინდა საკომისიო შემოსავალი 18.6 მლნ ლარამდე გაიზარდა, ხოლო სხვა არასაპროცენტო შემოსავლებმა 18.2 მლნ ლარი შეადგინა. ამ უკანასკნელი კატეგორიის ზრდამ 39.3% შეადგინა.

არასაპროცენტო ხარჯებმა 144.5 მლნ ლარი შეადგინა, რაც 2025 წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს 6.9%-ით აღემატება. ხარჯების ყველაზე დიდი კომპონენტი პერსონალის შენახვაა, რაზეც 89.4 მლნ ლარი დაიხარჯა. ეს თანხა წლიურად 7.5%-ით არის გაზრდილი.

იჯარის ხარჯებმა 11.8 მლნ ლარი შეადგინა, მარკეტინგის, კონსულტაციისა და განვითარების ხარჯებმა კი 8.3 მლნ ლარი. ორივე კატეგორიაში მატება შედარებით ზომიერი იყო.

მიუხედავად არასაპროცენტო შემოსავლების ზრდისა, ამ მიმართულებით სექტორის საერთო ფინანსური შედეგი კვლავ უარყოფითია. არასაპროცენტო შემოსავლებსა და ხარჯებს შორის სხვაობამ მინუს 78.4 მლნ ლარი შეადგინა, მაშინ როდესაც 2025 წლის ცხრა თვეში უარყოფითი შედეგი 76.9 მლნ ლარი იყო.

საკრედიტო პორტფელი წლიურად 484 მლნ ლარით, 2.25 მილიარდ ლარამდე გაიზარდა

2026 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, საქართველოს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების მთლიანი საკრედიტო პორტფელი 2.255 მლრდ ლარს შეადგენდა. 2025 წლის სექტემბერში ეს მაჩვენებელი 1.771 მლრდ ლარი იყო.

შესაბამისად, პორტფელი ერთ წელიწადში 484.4 მლნ ლარით, ანუ 27.4%-ით გაიზარდა.

სესხების რაოდენობა შედარებით ნელი ტემპით გაფართოვდა. 2026 წლის სექტემბერში მოქმედი სესხების რაოდენობამ ₾884.3 ათასი შეადგინა, წინა წლის ₾822.9 ათასთან შედარებით. ზრდამ 7.5% შეადგინა.

პორტფელის მოცულობისა და სესხების რაოდენობის ზრდის ტემპებს შორის განსხვავება საშუალო სესხის ზომის მატებაზე მიუთითებს. სექტორის პორტფელისა და სესხების რაოდენობის შეფარდებით, საშუალო სესხის მოცულობა დაახლოებით 2,152 ლარიდან 2,551 ლარამდე გაიზარდა, ანუ 18.5%-ით.

ლომბარდული სესხები პორტფელის თითქმის 79%-ს შეადგენს

ლომბარდული სესხები მიკროსაფინანსო სექტორის საკრედიტო პორტფელის ყველაზე მსხვილი მიმართულებაა. 2026 წლის სექტემბერში მათი მოცულობა 1.777 მლრდ ლარს შეადგენდა, 2025 წლის სექტემბრის 1.369 მლრდ ლართან შედარებით. ზრდამ 29.8% შეადგინა.

ლომბარდული სესხების წილი სექტორის მთლიან პორტფელში 77.3%-დან 78.8%-მდე გაიზარდა. ამ მიმართულებით გაცემული სესხების რაოდენობამ 809 ათასი შეადგინა, რაც წლიურად 6.8%-იანი ზრდაა.

სხვა მსხვილ მიმართულებებს შორისაა სამომხმარებლო დაკრედიტება. ამ ტიპის სესხების მოცულობა 259.1 მლნ ლარიდან 311.4 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 20.2%-იანი მატებაა. სამომხმარებლო სესხების რაოდენობა 45.1 ათასიდან 53.2 ათასამდე გაიზარდა.

სოფლის მეურნეობის მიმართულებით საკრედიტო პორტფელმა 59.6 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წლიურად 21.1%-ით მეტია. ვაჭრობისა და მომსახურების სექტორზე გაცემული სესხების მოცულობა კი 70.6 მლნ ლარიდან 83.4 მლნ ლარამდე გაიზარდა.

განვადებით გაცემული სესხების პორტფელი 219 ათასი ლარიდან 861 ათას ლარამდე გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ პროცენტული ზრდა 292.8%-ს აღწევს, ამ მიმართულების მოცულობა სექტორის საერთო პორტფელთან შედარებით მცირეა.

იურიდიულ პირებზე გაცემული სესხების მოცულობა პრაქტიკულად უცვლელი დარჩა და დაახლოებით 19.1 მლნ ლარი შეადგინა. ამასთან, სესხების რაოდენობა 538-დან 501-მდე შემცირდა, რაც 6.9%-იანი კლებაა.

მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების საკრედიტო პორტფელის უზრუნველყოფის სტრუქტურა ლომბარდული დაკრედიტების დომინირებას ასახავს.

2026 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, ოქროთი და სხვა ძვირფასი ლითონებით უზრუნველყოფილი სესხების მოცულობამ 1.619 მლრდ ლარი შეადგინა, 2025 წლის სექტემბრის 1.239 მლრდ ლართან შედარებით. წლიურმა ზრდამ 30.7% შეადგინა.

ამ ტიპის უზრუნველყოფის წილი მთლიან საკრედიტო პორტფელში 69.9%-დან 71.8%-მდე გაიზარდა.

მეორე მსხვილი კატეგორია სატრანსპორტო საშუალებებით უზრუნველყოფილი სესხებია. მათი მოცულობა 307.9 მლნ ლარიდან 388.9 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 26.3%-იანი მატებაა.

უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხების მოცულობამ 141.8 მლნ ლარი შეადგინა, წინა წლის 129.7 მლნ ლართან შედარებით. ზრდამ 9.4% შეადგინა. თუმცა, მთლიანი პორტფელის ზრდასთან შედარებით უფრო ნელი ტემპის გამო, ამ კატეგორიის წილი 7.3%-დან 6.3%-მდე შემცირდა.

მესამე პირის გარანტიით უზრუნველყოფილი სესხების მოცულობა 38.7 მლნ ლარამდე გაიზარდა.

უზრუნველყოფის გარეშე გაცემული სესხების მოცულობამ 66.8 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წლიურად 18.5%-იანი მატებაა. მიუხედავად მოცულობის ზრდისა, მათი წილი მთლიან პორტფელში 3.2%-დან 3%-მდე შემცირდა.

მონაცემები აჩვენებს, რომ სექტორის საკრედიტო პორტფელის ზრდა ძირითადად მატერიალური უზრუნველყოფით გაცემულ სესხებზე მოდის. ამასთან, უზრუნველყოფის მოცულობა თავისთავად არ განსაზღვრავს სესხის საბოლოო ამოღებადობას, რადგან შედეგზე გავლენას ახდენს უზრუნველყოფის საბაზრო ღირებულება, მისი რეალიზაციის შესაძლებლობა და მსესხებლის გადახდისუნარიანობაც.

მისოებს ინვესტორების წინაშე 1.57 მილიარდი ლარის ვალდებულებები აქვთ

საკრედიტო პორტფელის გაფართოებას თან ახლდა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების სასესხო ვალდებულებების ზრდაც.

2026 წლის სექტემბრის მდგომარეობით, ნასესხები სახსრების მოცულობამ 1.576 მლრდ ლარი შეადგინა, 2025 წლის სექტემბრის 1.229 მლრდ ლართან შედარებით. ზრდამ 346.8 მლნ ლარი, ანუ 28.2% შეადგინა.

ვალდებულებების ზრდის ტემპი საკრედიტო პორტფელის ზრდას მცირედით აღემატება. ამასთან, ნასესხები სახსრებისა და მთლიანი საკრედიტო პორტფელის შეფარდება დაახლოებით 69.4%-დან 69.9%-მდე გაიზარდა.

მოზიდული სახსრების ძირითადი წყარო ბანკებია. 2026 წლის სექტემბერში ბანკებიდან მიღებული სესხების მოცულობამ 889.7 მლნ ლარი შეადგინა, რაც წინა წლის 685.2 მლნ ლართან შედარებით 29.9%-იანი ზრდაა.

ბანკებიდან მიღებული სახსრები სექტორის მთლიან სასესხო ვალდებულებებში დაახლოებით 56.5%-ს შეადგენს. ამ თანხის უდიდესი ნაწილი რეზიდენტ ბანკებზე მოდის, რომელთაგან მიღებული სესხების მოცულობა 868.9 მლნ ლარია. არარეზიდენტი ბანკებიდან მიღებულმა სახსრებმა 20.8 მლნ ლარი შეადგინა.

მნიშვნელოვნად გაიზარდა არარეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მოზიდული სახსრებიც. ამ კატეგორიის ვალდებულებები 64.7 მლნ ლარიდან 108.9 მლნ ლარამდე გაიზარდა, რაც 68.3%-იანი მატებაა.

იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მოცულობამ 188.4 მლნ ლარი შეადგინა, წინა წლის 150.2 მლნ ლართან შედარებით. ზრდამ 25.4% შეადგინა.

ფიზიკური პირებიდან ნასესხები სახსრები 243.6 მლნ ლარიდან 271.3 მლნ ლარამდე გაიზარდა, ანუ 11.3%-ით. ამავე პერიოდში არარეზიდენტი ფიზიკური პირებისგან მიღებული თანხა 9.4 მლნ ლარიდან 13.6 მლნ ლარამდე გაიზარდა.

სუბორდინირებული და კაპიტალში კონვერტირებადი ვალის მოცულობამ 117.5 მლნ ლარი შეადგინა, 2025 წლის 85.2 მლნ ლართან შედარებით. ზრდამ 37.9% შეადგინა.

საქართველოში სულ 28 მისო არის მოქმედი, ისინი ქვეყნის მასშტაბით 380 ოფისით და ფილიალით არიან წარმოდგენილი და ჯამურად 3742 ადამიანს ასაქმებენ.