ოპტიმალური გადაწყვეტილება იქნებოდა, რეფინანსირების განაკვეთი უცვლელად შენარჩუნებულიყო - ლაშა ქავთარაძე

საინვესტიციო ბანკ Galt & Taggart-ში მიიჩნევენ, რომ ოპტიმალური გადაწყვეტილება იქნებოდა, ეროვნულ ბანკს რეფინანსირების განაკვეთი უცვლელად, 8%-ზე დაეტოვებინა.

როგორც Galt & Taggart-ის ეკონომისტმა ლაშა ქავთარაძემ BMG-ის განუცხადა, განაკვეთის 0.25 პროცენტული პუნქტით გაზრდა ინფლაციის შენელებას ვერ უზრუნველყოფს, გამომდინარე იქიდან, რომ არსებული ინფლაცია გამოწვეული არის ერთჯერადი და მიწოდების მხრიდან მომდინარე ფაქტორებიდან.

შესაბამისად, საინვესტიციო ბანკში მიაჩნიათ, რომ განაკვეთი უცვლელად, 8%-ზე უნდა შენარჩუნებულიყო. Galt & Taggart-ში ამ არგუმენტის გასამყარებლად აღნიშნავენ იმასაც, რომ მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი საქართველოში ისედაც მკაცრი იყო.

ცნობისთვის, ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტმა რეფინანსირების განაკვეთი 0.25 პროცენტული პუნქტით 8,25%-მდე გაზარდა. სებ-ი ამ გადაწყვეტილებას ახლო აღმოსავლეთში დაწყებულ ომს და მისგან გამომდინარე ინფლაციურ წნეხს უკავშირებს, რადგან აპრილში ინფლაცია 5.9%-მდე გაიზარდა, რაც ბოლო ორი წლის მაქსიმალური მაჩვენებელია. ეს 2024 წლის 22 მაისის შემდეგ რეფინანსირების განაკვეთის ზრდის პირველი გადაწყვეტილებაა.

„ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ოპტიმალური გადაწყვეტილება იქნებოდა, მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი უცვლელად, 8%-ის დონეზე შენარჩუნებულიყო. პრესრელიზში ვკითხულობთ, რომ გეოპოლიტიკური რისკებიდან გამომდინარე, 0.25 პროცენტული პუნქტით იყო გაზრდილი მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი. ამას ჩვენც ვაფასებთ როგორც პრევენციულ ნაბიჯს, თუმცა 0.25 პროცენტული პუნქტით გაზრდა ინფლაციის შენელებას ვერ მოახდენს. გამომდინარე იქიდან, რომ რა ინფლაციაც გვაქვს მიმდინარე პერიოდში, ეს გამოწვეული არის ერთჯერადი და მიწოდების მხრიდან მომდინარე ფაქტორებიდან.

შესაბამისად, მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის გამკაცრება ამ შემთხვევაში ვერ ჩააქრობს მიწოდებიდან მომდინარე შოკს ინფლაციაზე. გვახსოვს ჩვენ წინა პერიოდებში, როდესაც გლობალურ ბაზრებზე ნავთობის ფასები იყო გაზრდილი, ტრანსპორტირების ხარჯები იყო გაზრდილი გლობალურად და ცენტრალურმა ბანკებმა დაიწყეს მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება, თუმცა ეს განპირობებული იყო იმით, რომ ეს შოკი იყო ხანგრძლივად და როდესაც ხანგრძლივად არის მიწოდების მხრიდან მომდინარე შოკი, რა თქმა უნდა, ცენტრალურმა ბანკებმა იციან, რომ მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრებას დაუყოვნებლივი გავლენა არ აქვს ინფლაციაზე, ფასების დონეზე, თუმცა ეს ემსახურება იმას, რომ მოლოდინები იყოს მოთოკილი და შესაბამისად, ამ მიზნით იყო ადრე გაკეთებული, მაგალითად გამკაცრებები.

და ახლა, როდესაც ვხედავთ, რომ ჯერ არ არის ხანგრძლივი [ომი], ეს დაიწყო მარტში, ორი თვე არის გასული, გარკვეული შეთანხმებები კეთდება ამერიკასა და ირანს შორის ამ ომის დასრულებასთან დაკავშირებით. ომის დასრულების შედეგი ის იქნება, რომ გლობალურ ბაზრებზე ნავთობის ფასები ქვემოთ წამოვა. შესაბამისად, მოლოდინი, რომ ხანგრძლივი იქნება ეს შოკი, არ არის გლობალურად. აქედან გამომდინარე, მონეტარული პოლიტიკის გავლენა ინფლაციაზე, ფასების დონეზე არ იქნება იმ დონის, რასაც შეიძლება მაგალითად ზოგადად საზოგადოება ელოდებოდეს.

ახლა რა არის არგუმენტები იმისა, რომ ოპტიმალური იქნებოდა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8%-ის დონეზე შენარჩუნებულიყო. ჩვენთან მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი მანამდეც მკაცრი იყო. ჩვენ გვაქვს შეფასება, რომ ნეიტრალური განაკვეთი, რომელიც არც ეკონომიკისთვის არ არის საზიანო, ანუ არც აჩქარებს, არც ანელებს, ეს არის 6.85%. გაზრდამდეც 8% 115 საბაზისო პუნქტით აღემატებოდა ამ ნეიტრალურ განაკვეთს, ეს ფაქტობრივად ნიშნავს, რომ მკაცრი მონეტარული პოლიტიკა გვქონდა.

მეორე, რასაც მნიშვნელოვნად უნდა ვუყუროთ, ეს არის საბაზო ინფლაცია თუ რამდენი არის. საბაზო ინფლაცია აპრილის მდგომარეობით 3.2% არის, რაც ახლოს არის მიზნობრივ 3%-თან და შესაბამისად, აქაც ის ნაწილი, რომელიც მიმდინარე წლის აპრილის ინფლაციაში იყო ასახული, 5.9%-მდე რომ გაიზარდა, ერთჯერადი და მიწოდების მხრიდან მომდინარე ფაქტორების გავლენა, როგორც პირდაპირი ისე არაპირდაპირი, დაახლოებით 2.3 პროცენტული პუნქტი არის. ამას კიდევ ემატება ოქროს გაძვირების გამო, ჩვენს სამომხმარებლო კალათაში 0.4 პროცენტული პუნქტი, ანუ ფაქტობრივად მთლიანად ეს არის 2.7 პროცენტული პუნქტი. თუ ამას გამოვთიშავთ, მაშინ ინფლაცია ახლოს არის მიზნობრივ 3%-თან, ამიტომ ეს არგუმენტი არის.

ამასთან, უნდა გავითვალისწინოთ ნავთობის ფასების წამოსვლა ქვემოთ და დღეს ვხედავთ უკვე ორივე, როგორც "WTI"-ის ისე "Brent"-ის ნავთობის ფასი 100 დოლარს ჩამოსცდა. ამის გაგრძელება პოზიტიური სიგნალი იქნება იმ კუთხით, რომ ნავთობის ფასების საერთაშორისო ბაზრებზე ნორმალიზება გადმოეცემა ჩვენთანაც. არ არის მოსალოდნელი, რომ როგორც ომამდე იყო იმ დონეს დაუბრუნდება ნავთობის ფასები გლობალურად, თუმცა რა პროგნოზებიც კეთდება, მაგალითად, მსოფლიო ბანკის მხრიდან, რომ მიმდინარე წელს საშუალო "Brent"-ის ფასი 86 დოლარი იქნება, თუ ამ დონეს დაუბრუნდება, მაშინ ეს მიწოდებიდან მომდინარე შოკი წლის ბოლოსკენ უკვე მნიშვნელოვნად იქნება შემსუბუქებული“, - განაცხადა ლაშა ქავთარაძემ.