რა არის გზაჯვარიდინის ე.წ. Yellow box, რომლის დანერგვასაც თბილისის მერია გეგმავს?

თბილისის მერია, შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან ერთად, დედაქალაქის გზაჯვარედინებზე საგზაო კვადრატების ქსელის, ე.წ. Yellow box-ის დანერგვაზე მუშაობას იწყებს.

Yellow box წარმოადგენს გზაჯვარედინზე დახატულ ყვითელი, გადაჯვარედინებული ხაზების ბადეს. მისი დანიშნულებაა, აღკვეთოს პიკის საათებში გზაჯვარედინების გადაკეტვა და უზრუნველყოს ავტომობილების უწყვეტი ნაკადი.

როგორ მუშაობს სისტემა?

სისტემის მთავარი წესი მარტივია: არ შეხვიდე ყვითელ ზონაში, თუ მისი დატოვება არ შეგიძლია.

ეს ნიშნავს, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ შუქნიშანზე მწვანე სიგნალი ანთია, მძღოლს ეკრძალება ყვითელ ბადეში შესვლა, თუ მის წინ საცობია და ხვდება, რომ გზაჯვარედინიდან დროულად გამოსვლას ვერ მოახერხებს.

წესიდან არსებობს ერთადერთი გამონაკლისი: ავტომობილს ყვითელ ზონაში შეჩერების უფლება აქვს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ის მარცხნივ უხვევს და შემხვედრი ნაკადის გატარებას ელოდება, ხოლო გამოსასვლელი გზა თავისუფალია.

საერთაშორისო პრაქტიკა

საერთაშორისო მედიაში აღნიშნული წესის შესახებ ძირითადი ინფორმაცია ბრიტანეთის მაგალითითაა მოყვანილი, სადაც Yellow box საკმაოდ გავრცელებული სისტემაა. არსებობს ერთი ძირითადი გამონაკლისი: მარჯვნივ მოხვევა.

თუ მძღოლი გზაჯვარედინზე მარჯვნივ უხვევს (დიდ ბრიტანეთში მარჯვენასაჭიანი/მარცხენა მოძრაობის წესების გათვალისწინებით), მას უფლება აქვს შევიდეს ყვითელ კვადრატში და დაელოდოს შემხვედრი ნაკადის გატარებას ან სხვა ავტომობილებს, რომლებიც ასევე მარჯვნივ მოხვევას ელოდებიან.

თუმცა ეს გამონაკლისი მოქმედებს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ის ქუჩა ან ზოლი, სადაც მძღოლი უხვევს, სრულიად თავისუფალია. თუ მოხვევისას გზა გადაკეტილია საცობის, საგზაო სამუშაოების ან დიდი გაბარიტების ტრანსპორტის გამო, მძღოლი ვალდებულია დაელოდოს კვადრატს გარეთ.

სპეციალური სიტუაციები და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი

არსებობს გამონაკლისი შემთხვევებიც, როდესაც მძღოლს შეიძლება მოუწიოს ყვითელ ზონაში მოულოდნელად შესვლა. მაგალითად, როდესაც ოპერატიული ტრანსპორტი (სასწრაფო, სახანძრო) ცდილობს გავლით სარგებლობას. ასეთ დროს პრიორიტეტი უსაფრთხოებას ენიჭება და მძღოლმა გზა ისე უნდა დაუთმოს, რომ მოძრაობის სხვა მონაწილეებს საფრთხე არ შეუქმნას.

ამასთან, აღნიშნულ კვეთებზე ხშირად უპირატესობა ენიჭებათ ავტობუსებსა და ტრამვაის, რათა საზოგადოებრივმა ტრანსპორტმა განრიგის მიხედვით შეუფერხებლად იმოძრაოს.

ჯარიმები და სანქციები

ყვითელ კვადრატში კანონდარღვევით გაჩერებისთვის მოქმედებს ფინანსური სანქციები. ვიდეოკამერების მიერ დაფიქსირებულ დარღვევებზე ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებს გამოაქვთ ჯარიმის ქვითარი (Penalty Charge Notice), რომელიც საშუალოდ 70 გირვანქა სტერლინგს შეადგენს (დროული გადახდის შემთხვევაში თანხა შესაძლოა 35 გირვანქამდე შემცირდეს).

დარღვევა მართვის მოწმობაზე ქულების დაკლებას არ ითვალისწინებს, თუმცა წესების სისტემატური იგნორირება მძღოლებისთვის საკმაოდ ძვირადღირებული შეცდომა ხდება.