უნგრეთის პრემიერი პრეზიდენტის გადასაყენებლად კონსტიტუციის შეცვლასაც არ გამორიცხავს
უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი პეტერ მადიარი ქვეყნის პრეზიდენტის, ტამაშ შუიოკის თანამდებობიდან გადასაყენებლად კონსტიტუციის შეცვლით იმუქრება. არსებული ინფორმაციით, მთავრობის მეთაურმა აღნიშნული გადაწყვეტილება მას შემდეგ მიიღო, რაც ტამაშ შუიოკმა 31 მაისამდე გადადგომაზე უარი განაცხადა.
როგორც ირკვევა, უნგრეთის პრემიერი ყოფილი ლიდერის, ვიქტორ ორბანის მოკავშირედ მიჩნეული პრეზიდენტის მოსაშორებლად ყველა არსებული სამართლებრივი ბერკეტის გამოყენებას აპირებს. პეტერ მადიარის თქმით, ამ პროცესს დაახლოებით ერთი თვე დასჭირდება და მთავრობა საჭირო კანონმდებლობის მაქსიმალურად სწრაფად მიღებას ეცდება. ჟურნალისტებთან საუბრისას მთავრობის მეთაურმა ასევე განმარტა, რომ ეს ნაბიჯი აღსრულებაა იმ საარჩევნო დაპირებისა, რასაც ექს-პრემიერ ორბანის „ყველა მარიონეტის“ თანამდებობიდან გათავისუფლება ჰქვია.
რაც შეეხება უშუალოდ ქვეყნის პრეზიდენტს, ტამაშ შუიოკმა საკუთარი პოსტის დატოვებაზე კატეგორიული უარი არაერთხელ, ყველას ბოლოს კი კვირას განაცხადა. მისი განმარტებით, საპრეზიდენტო მანდატის ღირსება მისგან მტკიცედ დგომას მოითხოვს. ცნობისთვის, მოქმედი პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადა 2029 წლის მარტში იწურება.
აღსანიშნავი ფაქტი, რომელზეც ანალიტიკოსები ყურადღებას ამახვილებენ არის ის, რომ კონსტიტუციურმა ცვლილებებმა ევროკავშირთან მიმდინარე მოლაპარაკებებზე ნეგატიური გავლენა შეიძლება იქონიოს. ექსპერტების შეფასებით, მსგავს ხისტ ნაბიჯებს ბრიუსელში კრიტიკულად შეხვდებიან, იმის მიუხედავად, ვის ინტერესებს იცავს მოქმედი პრეზიდენტი. ანალიტიკოსები იხსენებე გასულ კვირას ურსულა ფონ დერ ლაიენთან მადიარის შეხვედრასაც, რომლის მიზანიც ბუდაპეშტისთვის მილიარდობით ევროს ოდენობის გაყინული დაფინანსების გამოყოფა იყო. პოლიტიკური მიმომხილველები მიიჩნევენ, რომ თუ მადიარი პრეზიდენტის ჩამოშორებას ეცდება, ეს მიღწეულ შეთანხმებას საფრთხის წინაშე დააყენებს.
შეგახსენებთ, რომ ტამაშ შუიოკი უნგრეთის პრეზიდენტად 2024 წელს მას შემდეგ დაინიშნა, რაც მისმა წინამორბედმა, კატალინ ნოვაკმა თანამდებობა სკანდალის გამო დატოვა. აღსანიშნი ფაქტია, რომ მოქმედმა პრემიერმა ტამაშ შუიოკის გადადგომა მიმდინარე წლის აპრილში გამართულ არჩევნებში გამარჯვებისთანავე მოითხოვა და პრეზიდენტი კანონის უზენაესობის უგულებელყოფაში დაადანაშაულა.