Financial Times: ირანის მოკავშირეები საუდის არაბეთზე ზეწოლას აძლიერებენ

ირანის მიერ მხარდაჭერილი „ჰუსიტების“ იემენის წითელი ზღვის სანაპიროზე წინსვლის ფონზე საუდის არაბეთი სულ უფრო რთულ ვითარებაში აღმოჩნდა. სტატიას ამ შინაარსით Financial Times-ი ავრცელებს.

გამოცემის ცნობით, სამეფოს სამხრეთიდან „ჰუსიტების“, ჩრდილოეთიდან კი ერაყში მოქმედი შიიტი შეიარაღებული დაჯგუფებების მხრიდან მზარდი საფრთხე ემუქრება, რაც ქვეყნის ნავთობის ექსპორტსა და მემკვიდრე პრინც მოჰამედ ბინ სალმანის ამბიციურ ეკონომიკურ გეგმებს საფრთხეს უქმნის.

გასულ კვირას, როდესაც ირანის მიერ მხარდაჭერილი „ჰუსიტები“ იემენის წითელი ზღვის სანაპიროზე სწრაფად მიიწევდნენ წინ, საუდის არაბეთის მემკვიდრე პრინცმა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს დაურეკა და შეიარაღებული დაჯგუფების წინსვლის შესაჩერებლად ვაშინგტონს მხარდაჭერა სთხოვა.

„ჰუსიტები“ უახლოვდებოდნენ ბაბ-ელ-მანდების სრუტეს - ვიწრო საზღვაო გასასვლელს, რომელიც საუდის არაბეთისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი გახდა მას შემდეგ, რაც ირანმა ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობა მნიშვნელოვნად შეზღუდა. პარალელურად, „ჰუსიტები“ საუდის არაბეთის სამხრეთ პროვინციებში ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე სარაკეტო და დრონებით თავდასხმებს ახორციელებდნენ.

ჩრდილოეთიდან კი ერაყში მოქმედი შიიტი შეიარაღებული დაჯგუფებების თავდასხმამ მნიშვნელოვანი ნავთობსადენის მუშაობის შეჩერება გამოიწვია.

თუმცა, როდესაც ტრამპმა „ჰუსიტების“ საფრთხეზე საჯაროდ ისაუბრა, მისი დამოკიდებულება შედარებით მშვიდი იყო. ტრამპის თქმით, „ჰუსიტებმა“ ვაშინგტონს შეატყობინეს, რომ „მათ ჩვენთან ბრძოლა არ სურთ“.

„მათ არ სურთ, რომ მათ წინააღმდეგ ვიმოქმედოთ. ისინი გემების უმეტესობას ატარებენ. არის მხოლოდ ერთი ქვეყანა, რომლითაც ისინი არც ისე კმაყოფილები არიან და ამას ჩვენ მოვაგვარებთ“, - განაცხადა ტრამპმა შაბათს ირლანდიაში ვიზიტისას.

Financial Times-ის ცნობით, ოფიციალური ერ-რიადი უკვე შეეჩვია პრეზიდენტის არაპროგნოზირებადობას, თუმცა საუდის არაბეთისთვის შექმნილ კრიზისზე ტრამპის, ერთი შეხედვით, გულგრილმა რეაქციამ, რაც ირანისთვის ენერგომატარებლებზე მაღალი ფასების შენარჩუნებას ხელს უწყობს, ვაშინგტონის მიერ ირანის წინააღმდეგ დაწყებული ომის გამო სამეფოში უკმაყოფილება კიდევ უფრო გააძლიერა.

საუდის არაბეთი ახლა სწორედ იმ რეგიონულ ქაოსთან გამკლავებას ცდილობს, რომლის საფრთხეზეც პრინცი მოჰამედი ტრამპს აფრთხილებდა. ქვეყანა აღმოჩნდა გაძლიერებულ და ბრძოლის გამოცდილების მქონე „ჰუსიტებსა“ და ერაყიდან მომდინარე შეიარაღებული თავდასხმების საფრთხეს შორის, სადაც ირანის მიერ მხარდაჭერილი შიიტური დაჯგუფებები და ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსი აქტიურობენ.

ეს შესაძლოა პრინც მოჰამედისთვის ყველაზე სერიოზული გამოცდა იყოს 2018 წლის შემდეგ, როდესაც საუდის არაბეთის აგენტების მიერ ჟურნალისტ ჯამალ ხაშოგის მკვლელობამ ის დასავლეთში გარკვეული პერიოდის განმავლობაში პოლიტიკურ გარიყულად აქცია, წერს გამოცემა.

არსებული კრიზისი საფრთხეს უქმნის როგორც საუდის არაბეთის შესაძლებლობას, ნავთობის ექსპორტი განახორციელოს, ისე მემკვიდრე პრინცის ამბიციურ გეგმას, ნავთობის შემოსავლებით დაფინანსებული პროექტების მეშვეობით ქვეყანა გლობალურ საინვესტიციო ცენტრად აქციოს.

საუდის არაბეთის ნავთობის მოპოვება აგვისტოში უკვე დღეში 6,2 მილიონ ბარელამდე შემცირდა - ბოლო 36 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალ მაჩვენებლამდე. ეს გამოწვეულია როგორც ჰორმუზის, ისე ბაბ-ელ-მანდების სრუტეში ტანკერების გადაადგილებასთან დაკავშირებული პრობლემებით.

საუდის არაბეთი, რომელიც წლების განმავლობაში მსოფლიოში ნედლი ნავთობის უმსხვილესი ექსპორტიორი იყო, ამჟამად აშშ-ზე ორჯერ ნაკლებ ნავთობს აგზავნის, აღნიშნულია სტატიაში.