
ვინ მართავს მსოფლიო რეზერვებს? – ყველაზე დიდი აქტივების მქონე ცენტრალური ბანკები
ცენტრალურ ბანკებს გლობალური ფინანსური სტაბილურობის შენარჩუნებაში, მონეტარული პოლიტიკის მართვასა და მდგრადი ეკონომიკური ზრდის მხარდაჭერაში ფუნდამენტური როლი აკისრიათ. ბოლო წლებში ბევრმა მათგანმა თავისი ბალანსი აქტივების ფართომასშტაბიანი შესყიდვების, საგარეო რეზერვების დაგროვებისა და სხვადასხვა მონეტარული პოლიტიკის ღონისძიებების საშუალებით მნიშვნელოვნად გაზარდა. შესაბამისად, ცენტრალური ბანკის მთლიანი აქტივების მოცულობა გლობალურ ფინანსურ სისტემაში მისი გავლენის ერთ-ერთ მთავარ ინდიკატორად იქცა.
მაგალითად, ევროპის ცენტრალური ბანკი, რომელიც მონეტარულ პოლიტიკას ევროზონაში არეგულირებს, სხვა ცენტრალურ ბანკებთან შედარებით ყველაზე დიდი მოცულობის აქტივებს ფლობს, რაც ჯამში 7.13 ტრილიონ დოლარს შეადგენს. ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა თავისი ბალანსი ობლიგაციების შესყიდვის ფართო პროგრამების მეშვეობით საგრძნობლად გაზარდა, რაც მიზნად წევრ ქვეყნებში ეკონომიკური ზრდის სტიმულირებასა და ინფლაციის მართვას ისახავდა.
ჩინეთის სახალხო ბანკი, რომელიც მსოფლიოს სიდიდით მეორე ეკონომიკას ემსახურება, 6.62 ტრილიონი დოლარის ღირებულების აქტივებს ფლობს და უცხოური ვალუტის უზარმაზარ რეზერვებს განკარგავს. ეს ინსტიტუტი შიდა ფინანსური სტაბილურობის შენარჩუნებაში, იუანის კურსის მართვასა და ეროვნული ეკონომიკური პოლიტიკის მხარდაჭერაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს.
როგორც მსოფლიოს უდიდესი ეკონომიკის ცენტრალური ბანკი, ამერიკის ფედერალური სარეზერვო სისტემა 6.59 ტრილიონი დოლარის აქტივებს ფლობს და მის გადაწყვეტილებებს გლობალურ პროცესებზე უდიდესი გავლენა აქვს. ისეთი მასშტაბური ეკონომიკური მოვლენების შემდეგ, როგორიც იყო 2008 წლის ფინანსური კრიზისი და COVID-19-ის პანდემია, FED-მა თავისი ბალანსი რაოდენობრივი შემსუბუქების პროგრამების მეშვეობით გაზარდა, რაც მიზნად ლიკვიდურობისა და ეკონომიკური გაჯანსაღების მხარდაჭერას ისახავდა.
იაპონიის ბანკი 4.52 ტრილიონი დოლარის აქტივებს ფლობს და დიდი ხანია, თავისი მონეტარული შემსუბუქების აგრესიული პოლიტიკითაა ცნობილი. დეფლაციასთან ბრძოლისა და შიდა ეკონომიკური აქტივობის სტიმულირების მიზნით, იაპონიის ბანკმა აქტივების ფართომასშტაბიანი შესყიდვები განახორციელა, რის გამოც იგი ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ცენტრალურ ბანკად იქცა, ქვეყნის ეკონომიკის ზომასთან მიმართებით.