"ზავი სასიცოცხლო უზრუნველყოფის აპარატზეა შეერთებული" - ტრამპი ირანში ცეცხლის შეწყვეტაზე

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ აშშ-სა და ირანს შორის ერთთვიანი ზავი "სასიცოცხლო უზრუნველყოფის აპარატზეა შეერთებული". ოვალურ კაბინეტში მან ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი ძალაში რჩება, ის "წარმოუდგენლად სუსტია".

ტრამპის კომენტარების შემდეგ, ირანის პარლამენტის სპიკერმა მოჰამად გალიბაფმა პლატფორმა X-ზე დაწერა, რომ ირანის შეიარაღებული ძალები "მზად არიან პასუხისთვის და ნებისმიერ აგრესიას ჭკუას ასწავლიან".

ირანმა აშშ-ის 14-პუნქტიან სამშვიდობო გეგმას საპასუხო წინადადებით უპასუხა, სადაც ომის დასრულებისა და ჰორმუზის სრუტის გახსნისთვის თავისი მოთხოვნები ჩამოაყალიბა. ტრამპმა ეს წინადადება უარყო და მას "სრულიად მიუღებელი" და "ნაგავი" უწოდა.

ტრამპის კომენტარების შემდეგ, ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა ისმაილ ბაღაიმ განაცხადა, რომ თეირანის წინადადებები პასუხისმგებლიანი და გულუხვი იყო.

მას შემდეგ, რაც გალიბაფმა აღნიშნა, რომ ირანის შეიარაღებული ძალები პასუხისთვის მზად არიან, მან X-ზე კიდევ ერთ პოსტში დაწერა, რომ "არ არსებობს სხვა ალტერნატივა, გარდა იმისა, რომ მიიღონ ირანელი ხალხის უფლებები ისე, როგორც ეს 14-პუნქტიან წინადადებაშია ასახული".

"რაც უფრო დიდხანს გააჭიანურებენ ამ პროცესს, მით მეტს გადაიხდიან ამაში ამერიკელი გადასახადის გადამხდელები", - აღნიშნა მან.

ირანის საინფორმაციო სააგენტო Tasnim-ის ცნობით, თეირანის შეთავაზება მოიცავს ომის დაუყოვნებლივ დასრულებას ყველა ფრონტზე (რაც გულისხმობს ისრაელის უწყვეტ თავდასხმებს ირანის მიერ მხარდაჭერილ "ჰეზბოლაზე" ლიბანში), აშშ-ის მიერ ირანული პორტების საზღვაო ბლოკადის შეწყვეტასა და ირანზე შემდგომი თავდასხმების არგანხორციელების გარანტიებს.

გავრცელებული ინფორმაციით, გეგმა ასევე მოიცავს ომის შედეგად მიყენებული ზიანის კომპენსაციის მოთხოვნას და ხაზს უსვამს ირანის სუვერენიტეტს ჰორმუზის სრუტეზე.

ტრამპმა წინადადება გააკრიტიკა და კვირას Truth Social-ზე დაწერა: "ახლახან წავიკითხე პასუხი ირანის ე.წ. წარმომადგენლებისგან. არ მომწონს ის - სრულიად მიუღებელია".

ტრამპის კომენტარების საპასუხოდ, ბაღაიმ განაცხადა, რომ ირანი იმოქმედებს "ნებისმიერი აუცილებელი გზით, რათა დაიცვას ჩვენი ინტერესები".

მოგვიანებით, ორშაბათს, ოვალურ კაბინეტში საუბრისას, ტრამპი შეეხო ორ ქვეყანას შორის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას, რომელიც აპრილიდან მოყოლებული (ცეცხლის დროდადრო გახსნის მიუხედავად) ძირითადად დაცული იყო.

"ვიტყოდი, რომ ზავი სასიცოცხლო უზრუნველყოფის აპარატზეა შეერთებული... ეს იმას ჰგავს, როცა ექიმი შემოდის და გეუბნებათ: ბატონო, თქვენს საყვარელ ადამიანს გადარჩენის დაახლოებით 1-პროცენტიანი შანსი აქვს.

ის ნაგავი, რაც მათ გამოგვიგზავნეს - ბოლომდე არც კი წამიკითხავს", - უთხრა მან ჟურნალისტებს.

ტრამპმა ასევე დაადანაშაულა ირანი იმ შეთანხმების დარღვევაში, რომელიც აშშ-ს ირანიდან გამდიდრებული ურანის მარაგის გატანის საშუალებას აძლევდა. მან ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანს "არასოდეს ექნება ბირთვული იარაღი".

ამერიკულმა საინფორმაციო გამოცემა Axios-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აშშ-ის თავდაპირველი ერთგვერდიანი, 14-პუნქტიანი მემორანდუმი მოიცავს ისეთ პირობებს, როგორიცაა ირანის ბირთვული გამდიდრების შეჩერება, სანქციების მოხსნა და ჰორმუზის სრუტეში თავისუფალი ტრანზიტის აღდგენა.

გამოცემა ეყრდნობა ორ ამერიკელ მაღალჩინოსანსა და ორ სხვა წყაროს - ყველა მათგანი ანონიმურია - რომლებიც აღწერილი არიან როგორც საკითხში ჩახედული პირები. ამ წყაროების ცნობით, მემორანდუმში ჩამოყალიბებული ბევრი პირობა დამოკიდებული იქნება საბოლოო შეთანხმების მიღწევაზე.

ირანი აგრძელებს ჰორმუზის სრუტის ბლოკირებას, რამაც მსოფლიო ბაზარზე ნავთობის ფასების ზრდა გამოიწვია. ჩვეულებრივ, მსოფლიო ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის დაახლოებით 20% სწორედ ამ სრუტეზე გადის.

ისრაელისა და აშშ-ის ძალებმა ირანზე მასიური საჰაერო დარტყმები 28 თებერვალს დაიწყეს. ირანის ომში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება გასულ თვეში ამოქმედდა.