გეოპოლიტიკური კრიზისი: NATO-ს ანკარის სამიტის შედეგები და აშშ-ირანის სამხედრო ესკალაცია

ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო ესკალაციისა და შიდა უთანხმოებების ფონზე, ანკარაში ნატოს სამიტი დასრულდა, სადაც ალიანსმა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან ურთიერთობის მორიგი კრიზისი გადაიტანა. პარალელურად, ჰორმუზის სრუტეში შექმნილი ვითარების გამო, აშშ-სა და ირანს შორის ფართომასშტაბიანი სამხედრო დაპირისპირება ახალ ფაზაში გადადის.

სამიტი, რომელიც დონალდ ტრამპის მხრიდან ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის მუქარითა და მოკავშირეების მკაცრი კრიტიკით დაიწყო, საბოლოოდ მხარეებმა პოზიტიურად შეაფასეს:

ტრამპმა მხარი დაუჭირა დეკლარაციას, რომელიც ნატოს კოლექტიური თავდაცვის (მე-5 მუხლის) პრინციპისადმი ერთგულებას ადასტურებს. აშშ-ის პრეზიდენტმა უკრაინას მისცა ლიცენზია, თავად აწარმოოს „პატრიოტის“ ($Patriot$) ტიპის საჰაერო თავდაცვის სარაკეტო გამჭერები. ალიანსის გენერალურმა მდივანმა, მარკ რუტემ, ტრამპს წარუდგინა მონაცემები, რომელთა თანახმადაც ევროპელმა მოკავშირეებმა 2017 წლიდან თავდაცვის ხარჯები 1.21 ტრილიონი დოლარით გაზარდეს. ამასთან, ანკარაში ხელი მოეწერა 50 მილიარდ დოლარზე მეტი ღირებულების სამხედრო გარიგებებს. მიუხედავად წარმატებული ფინალისა, პენტაგონმა დაიწყო ევროპაში განთავსებული 80,000-იანი ამერიკული სამხედრო კონტინგენტის გადახედვა. ალიანსის წევრებმა კი შემდგომი კრიზისების თავიდან ასაცილებლად სამიტების სიხშირის შემცირება გადაწყვიტეს.

„აქსიოსის“ ცნობით, ვაშინგტონი ემზადება ირანთან მრავალდღიანი და შესაძლოა მრავალკვირიანი სამხედრო დაპირისპირებისთვის ჰორმუზის სრუტეში ნავიგაციის უსაფრთხოების დასაცავად.

აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ ირანის სამხედრო სამიზნეებზე მორიგი დარტყმები განახორციელა. ფეთქებები დაფიქსირდა საპორტო ქალაქებში: ბანდარ აბასში, კონარაკსა და ჩაბაარში. თავის მხრივ, ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა (IRGC) განაცხადა ქუვეითში, ბაჰრეინსა და კატარში მდებარე აშშ-ის სამხედრო ბაზებზე საპასუხო დარტყმების შესახებ.