₾30 მილიონის ნაცვლად -143 მლნ ანუ რატომ გახდა "სხვა გადასახადების" მუხლი უარყოფითი?|ეკონომისტის კითხვები

2026 წლის 6 თვეში საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში “სხვა გადასახადების” გეგმა ვერ შესრულდა. მეტიც, საანგარიშო პერიოდში მთავრობა “სხვა გადასახადების” სახით 30 მილიონი ლარის შემოსავალს ელოდა, მაგრამ ხაზინის სამსახურის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, გეგმის მიმართ შესრულება უარყოფითი ანუ -143 მლნ და შესაბამისად, -477.1% იყო.

საერთაშორისო საბიუჯეტო კლასიფიკაციის (GFS) მიხედვით, „სხვა გადასახადები“ განკუთვნილია იმ გადასახადებისთვის, რომელთა სწრაფად იდენტიფიცირებაც რთულია - განსხვავებულად არის სტრუქტურირებული და ნამდვილად სცდება GFS-ის მკაფიოდ განსაზღვრულ კლასიფიკაციებს ანუ საერთაშორისოდ შეთანხმებულ სტატისტიკურ სტანდარტებს. ეს არის გადასახადების ნარჩენი კატეგორია, რომელიც, როგორც წესი, მცირეა თანამედროვე საგადასახადო სისტემების უმეტესობაში.

“რატომ გახდა მიმდინარე წლის პირველ ნახევარში „სხვა გადასახადების“ მუხლი უარყოფითი?!” - ეს კითხვა ეკონომისტმა გიორგი ხიშტოვანმა BMGTV-ის გადაცემა “წერტილთან” ინტერვიუში ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშის დოკუმენტის გაანალიზებისას დასვა და გაიხსენა, 2025 და 2024 წლების ანალოგიური პერიოდი, როდესაც “სხვა გადასახადების” მუხლით გადაჭარბებით სრულდებოდა.

კერძოდ: 2025 წლის 6 თვეში სხვა გადასახადების სახით ბიუჯეტში 361 მლნ ლარი შევიდა, რაც 6 თვის გეგმის (₾150 მლნ) 241% იყო. 127%-იანი შესრულება ჰქონდა "სხვა გადასახადების" მუსხლს 2024 წლის 6 თვეშიც - გეგმა 87 მილიონი ლარი იყო, მაგრამ ბიუჯეტში 111 მილიონი ლარის მობილიზება მოხდა.

“გეგმის მინუს 487%-ით „შესრულება“ სერიოზულ კითხვებს აჩენს, რაზედაც ფინანსთა სამინისტრომ განმარტებები უნდა გააკეთოს”, - ამბობს ეკონომისტი.

“წერტილთან” ინტერვიუში გიორგი ხიშტოვანმა გაიხსენა შარშანდელი წელი, როდესაც “სხვა გადასახადების” მუხლის თითქმის 250%-იან შესრულებას ფინანსთა სამინისტროს მენეჯმენტი ტექნიკური მიზეზებით ხსნიდა.