ჯანდაცვაზე უფრო სოლიდარული სფერო არ არსებობს, მთავრობამ საზოგადოების აზრი უნდა გაითვალისწინოს - ანდრია ურუშაძე
"ჯანდაცვის საყოველთაო სისტემის მთავარი მიზანია, რომ არცერთი ადამიანი, მით უმეტეს ბავშვი, სისტემის მიღმა არ დარჩეს, თუმცა საქართველო დღემდე არ დგამს იმ აუცილებელ ნაბიჯებს, რომლებიც სხვა ქვეყნებმა უკვე დიდი ხანია გადადგეს", - ასე შეაფასა ჯანდაცვის ყოფილმა მინისტრმა და ჯანდაცვის სპეციალისტმა, ანდრია ურუშაძე BMGtv-ის გადაცემა „ანალიტიკაში“ სტუმრობისას ქვეყანაში არსებულ ჯანდაცვის პოლიტიკა და და იშვიათი დაავადებების მქონე ბავშვების მედიკამენტებით უზრუნველყოფის პრობლემა.
ყოფილი მინისტრის თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ პრობლემის არსებობიდან საკმაოდ დიდი დრო გავიდა, ქვეყანა კვლავ არ არის მზად კონკრეტულ გამოწვევებზე პასუხისთვის. იგი ხაზს უსვამს სამედიცინო ტექნოლოგიების შეფასების ინსტრუმენტის დანერგვისა და მწარმოებლებთან გამჭვირვალე მოლაპარაკებების აუცილებლობას.
„ზოგადად, უნივერსალური, ანუ როგორც ჩვენთან ეძახიან საყოველთაო დაზღვევის მიზანიც ეგ არის, რომ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მთავარი მოწოდებაც ეს არის, არცერთი ადამიანი არ უნდა დარჩეს ჯანდაცვის სისტემის გარეთ. არა აქვს მნიშვნელობა, ერთი ადამიანი იქნება, მით უმეტეს, როცა საქმე ეხებათ ბავშვებს და როცა საქმე ეხებათ მათ ჯანმრთელობას.
ამასთან ძალიან მნიშვნელოვანი არის რისი რესურსი გვაქვს, რომ ჩვენ ამ მიზანს მივაღწიოთ. ყოველთვის, როდესაც განვითარებადი ეკონომიკის ქვეყნები სვამენ ამ კითხვას, მაშინ უკვე ჯანდაცვის პოლიტიკა, ჯანდაცვის სტრატეგია იძლევა პასუხს რა არის პრიორიტეტი ამ კონკრეტული მომენტისთვის და როგორი უნდა იყოს განაწილებული ის ეროვნული რესურსები, რაც ჯანდაცვისთვის არის გამოყოფილი.
გაირკვა რომ ჩვენ კონკრეტულ პრობლემაზე პასუხისთვის არ ვართ მზად. მიუხედავად იმისა, რომ საკმაოდ დიდი დრო არის გასული, ყველა ვხედავთ და არა მგონია, ვინმე გულგრილი იყოს დარჩენილი, ჩვენ რატომღაც არ ვდგამთ იმ ნაბიჯებს, რომლებიც სხვა ქვეყნებმა უკვე დიდი ხანია გადადგეს. როდესაც არსებობს ჩამოყალიბებული ლოგიკა ამ გადაწყვეტილებების მიღების. როდესაც არც პაციენტს, არც ექიმს და მით უმეტეს არც საზოგადოებას ეჭვი არ ეპარება, რომ რაიმე სუბიექტური გადაწყვეტილება იქნება მიღებული და რომ ეს გადაწყვეტილებები დროში იმდენად გაიწელება, რომ ეს იქნება წარმოუდგენელი, ვთქვათ, პაციენტისთვის და მათი ოჯახისთვის.
ანუ, ჩვენი მთავარი ამოცანა, რაც არის — უნდა დავიწყოთ იმ მექანიზმების დანერგვა. ნუ, ამ შემთხვევაში გვაქვს საუბარი სამედიცინო ტექნოლოგიების შეფასების ინსტრუმენტთან, გვაქვს საუბარი ზოგადად მოლაპარაკებებსა და ურთიერთობებზე იშვიათი დაავადებების წამლების მწარმოებლებთან, რომ ასეთი ტიპის ურთიერთობები ჩამოყალიბდეს ჩვენთან. ეს არის საუბარი პარტნიორობის განვითარებაზე ქვეყნებთან, ვისთან ერთადაც შეგვიძლია ეს პოლიტიკა განვახორციელოთ. და, ნუ, რაც მთავარია, ხო, რაც მთავარია ის არის, რომ ასეთი ტიპის გადაწყვეტილება მიიღება როგორც პაციენტების ორგანიზაციების, ექიმების, ფართო საზოგადოების ჩართულობით, იმიტომ რომ ჯანდაცვაზე უფრო სოლიდარული სფერო ეკონომიკაში არ არსებობს, ხო. სოლიდარობის გარეშე ჯანდაცვა არ არსებობს. ამიტომაც საზოგადოებას, რომელიც არის ამ გადასახადის გადამხდელი, მინდა გითხრათ, და ამიტომაც სოლიდარულია ამ პრობლემების მიმართ, სწორედ უნდა ჰქონდეს საშუალება, რომ ჩაერიოს ამ გადაწყვეტილების მიღებაში და მთავრობამ უნდა გაითვალისწინოს საზოგადოების აზრი“, — აცხადებს ანდრია ურუშაძე.
ჯანდაცვის სპეციალისტი მიიჩნევს, რომ სამინისტროში გულგრილი ადამიანები არ მუშაობენ და თავად მინისტრსაც სურს გამოსავლის პოვნა, თუმცა ხშირად გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს კომპეტენცია აკლიათ ან მიწოდებული ინფორმაციაა არასწორი. ურუშაძე აღნიშნავს, რომ მედიკამენტების ეფექტურობის უარყოფა, რომლებსაც სხვა ქვეყნებში წარმატებით იყენებენ, მინიმუმ არაპროფესიონალიზმია.
მისივე განმარტებით, საერთაშორისო პრაქტიკაში არსებობს მკაფიოდ გაწერილი ვადები და პროცედურები, რომლებიც ხარჯთეფექტურობისა და კლინიკური შედეგების თანაზომიერებას ადგენს, შვეიცარიის მაგალითი კი, რომელზეც უწყებაში საუბრობენ, მხოლოდ ბიუროკრატიულ, ქვეყნის გარეთ რეგისტრაციის პროცესებს უკავშირდება და არა წამლის არაეფექტურობას.
„ძალიან ძნელია კომენტარი გააკეთო, რატომ საუბრობენ იმაზე. ხშირად ძალიან შორს არის სიმართლისგან. მეორე პრობლემა ის არის, რომ ეს პროცესის მოგვარებას არავის ხელს არ უწყობს. დარწმუნებული ვარ, რომ ჯანდაცვის სამინისტროში გულგრილი ადამიანები არ მუშაობენ. დარწმუნებული ვარ, ძალიან ბევრი თანაუგრძნობს და თითქმის დარწმუნებული ვარ, რომ მინისტრსაც უნდა გამოსავალი იპოვოს ამ პრობლემიდან და ეს გამოსავალი, პირველ რიგში, ბავშვების სასარგებლოდ გადაწყდეს.
მაგრამ ხშირად ამ გადაწყვეტილებების დროს მეც, სხვასაც თანამდებობა ხომ არ გვაძლევს ჩვენ არც ცოდნას? ხშირად გვაკლია ხოლმე საკმარისი კომპეტენცია საუბრის დროს. შეიძლება ინფორმაცია არასწორად არის მოწოდებული, რომელიც უნდა გადამოწმდეს. მაგრამ ერთი რამ არის ფაქტი, არსებობს ქვეყნები და არსებობენ ექიმები, რომლებიც პაციენტებს უნიშნავენ ამ მედიკამენტებს და არის შემთხვევები, როდესაც ამ მედიკამენტებს მოაქვს შედეგი ამ პაციენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებაში. ეს არის ფაქტი. ამის უარყოფა ახლა არის არაპროფესიონალიზმი, მინიმუმ.
და მეორე ისიც გასაგებია, რომ ბევრი ქვეყანა ჯერ ვერ ახერხებს დაწყებას, იმიტომ რომ იქ თავისი პროცედურებია. გინდა შვედეთი ავიღოთ, გინდა შვეიცარია, დიდი ქვეყნები, გინდა ჩვენი მეზობელი თურქეთი. ვერ აფინანსებს, იმიტომ რომ იქ დადგენილია, რომ ჯერ ფასზე უნდა შეუთანხმდნენ მწარმოებელს, მერე, ფასზე რომ შეუთანხმდები, საბოლოო ჯამში სპეციალისტებისა და სამედიცინო საზოგადოების დასტური უნდა იყოს, რომ კლინიკურად. ანუ კლინიკური შედეგები და ხარჯი თანაბარია, თანაზომიერია, ამიტომაც ღირს ამ მედიკამენტის დაფინანსება, რადგან მისგან შედეგს ველოდებით.
პარალელურად, პროცესები ძალიან მკაფიოდ არის გაწერილი. არის ვადები დადგენილი, არის პროცედურები დადგენილი. ახლა გავიგე, ინფორმაცია მომივიდა, საუბრობენ შვეიცარიაზეო. ახლა გასაგებია, იმიტომ რომ შვეიცარიაში რეგისტრირებული არ არის ეს მედიკამენტი, თუმცა უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ის არ არის ევროკავშირის ქვეყანა. იქ კომპანიამ, მწარმოებელმა უნდა შეავსოს ეს დოკუმენტაცია, მიიტანოს და რეგისტრაცია გაატაროს. ადრე თუ გვიან ამას გააკეთებს“, — განმარტავს ყოფილი მინისტრი.
ანდრია ურუშაძის თქმით, სხვა ქვეყნებში არსებული ბიუროკრატიული დაბრკოლებები არ უნდა ხდებოდეს არგუმენტი ქართველი პაციენტებისთვის დახმარებაზე უარის სათქმელად. მისივე პოზიციით, მკურნალობის პროცესში გადამწყვეტი სიტყვა ექიმთა გუნდს ეკუთვნის და თუ არსებობს ფინანსური რესურსი და მინიმალური იმედი მაინც, სახელმწიფო ვალდებულია, ბარიკადების შენების ნაცვლად გამოსავალი იპოვოს.
„ჩვენ ხომ ჩვენი ბავშვების პრობლემას უნდა შევხედოთ, თუ რომელიმე ქვეყანაში ეს წამალი, ჯერ არ არის დაფინანსებული, სხვადასხვა მიზეზების გამო ამით რა შეღავათი აქვს ან ჩვენს პაციენტებს, ან მათ ოჯახებს? ჩვენი ბუნებრივი და ადამიანური სურვილია, რომ თუ ამის ფული გვაქვს და თუ ამის რესურსი გვაქვს, და კიდევ მეორე პირობა შესაბამისი ექიმი გვყავს. საბოლოო ჯამში, ამ პროცესის ბოლოს ერთმანეთის პირისპირ რჩებიან პაციენტები და ექიმები. სხვა ხომ არავინ ჩაერევა ამ წამლის არც დანიშვნაში და არც მკურნალობაში. ვის აქვს ამის უფლება?
ჩვენ შეგვიძლია მხოლოდ გულშემატკივრები ვიყოთ, მაგრამ საბოლოო ჯამში შედეგი, მათ შორის წამლის დანიშვნა, პროცესების მართვა ეს არის ექიმის, სამედიცინო გუნდის, ამ შემთხვევაში უფრო სწორად, ექიმთა გუნდის საქმე. სხვა ვერავინ აიძულებს ექიმს ვერც დანიშვნას და ვერც თუ ექიმმა გადაწყვიტა და თუ მართლა ვფიქრობთ, რომ პაციენტისთვის ეს სასარგებლოა და გვაქვს ამისი რაღაც იმედი, მინიმუმ იმედი მაინც გვაქვს, მაშინ უნდა შევეცადოთ და გამოსავალი მოვძებნოთ ამ პრობლემიდან.
არ უნდა იყოს ასეთი ბარიკადების აშენება, მით უმეტეს იმ ხალხისგან, ვისაც პირადად ევალება ამ პრობლემების მოგვარება და ამ პროცესის ორგანიზება ისე, რომ შედეგიანად დასრულდეს. პირველ რიგში ბავშვებისთვის“, - ანიშნა ანდრია ურუშაძემ.
რამდენიმე თვეა, დიუშენით დაავადებული ბავშვების მშობლები წამლის მოთხოვნით აქციებს მართავენ, ისინი ღამეებს მთავრობის კანცელარიასთან ათენებენ.
BM.GE
წყარო: bm.ge