„ოქროს ბურთი“ - როგორ ირჩევენ გამარჯვებულს და ვინ აძლევს ხმას?

2026 წლის „ოქროს ბურთი“ დაჯილდოება დღეს, 26 ოქტომბერს, ლონდონში, „ლონდონ პალადიუმის“ თეატრში გაიმართება. ეს ისტორიული, რიგით 70-ე ცერემონიაა, რომელიც ჯილდოს პირველი მფლობელის, ინგლისელი სტენლი მეთიუზის პატივსაცემად, პირველად ტარდება ლონდონში.

ღონისძიების ორგანიზებაში მონაწილეობენ France Football და უეფა, თუმცა ხმის მიცემის სისტემა კვლავ France Football-ის ზედამხედველობით დამოუკიდებლად ფუნქციონირებს.

საქართველოსთვის წლევანდელი დაჯილდოება დამატებით საინტერესოა, რადგან ნომინანტებს შორის კვლავ არის ხვიჩა კვარაცხელია - ქართველი ფეხბურთელი, რომლის საერთაშორისო წარმატებამ ქვეყანას მსოფლიო საფეხბურთო ყურადღება მოუტანა. მაგრამ როგორ განისაზღვრება გამარჯვებული, ვინ იღებს გადაწყვეტილებას და როგორ მონაწილეობს ამ პროცესში საქართველო?

ვინ ირჩევს „ოქროს ბურთის“ გამარჯვებულს?

მამაკაცთა „ოქროს ბურთის“ მფლობელს 100 საერთაშორისო საფეხბურთო ჟურნალისტისგან შემდგარი ჟიური ავლენს. თითოეულ ქვეყანას ერთი წარმომადგენელი ჰყავს, ხოლო ხმის მიცემის უფლება იმ ქვეყნების ჟურნალისტებს ენიჭებათ, რომლებიც ნომინანტთა სიის გამოქვეყნების დროისთვის FIFA-ს მამაკაცთა რეიტინგის პირველ ასეულში შედიან.

ქალთა „ოქროს ბურთის“ გამარჯვებულსაც ჟურნალისტები ირჩევენ, თუმცა ამ შემთხვევაში ჟიური 50 წევრისგან შედგება და ქვეყნები FIFA-ს ქალთა რეიტინგის პირველ ორმოცდაათეულში ყოფნის მიხედვით შეირჩევა.

მნიშვნელოვანია, რომ გამარჯვებულს არ ირჩევენ გულშემატკივრები, ფეხბურთელები ან ეროვნული ნაკრებების მწვრთნელები. მათი პირადი მოსაზრებები და გულშემატკივართა გამოკითხვები შესაძლოა საზოგადოებრივ დისკუსიაზე გავლენას ახდენდეს, მაგრამ საბოლოო შედეგს ჟურნალისტების ხმები განსაზღვრავს.

პროცესში ორი ძირითადი ეტაპია: ჯერ დგება ნომინანტთა სია, შემდეგ კი ჟიური ამ სიიდან საუკეთესო ფეხბურთელს ავლენს.

როგორ ხდება 30 ნომინანტის შერჩევა?

საბოლოო კენჭისყრამდე France Football-ისა და ფრანგული სპორტული გაზეთ L'Équipe-ის სარედაქციო გუნდები შესაბამისი სეზონის საუკეთესო ფეხბურთელებს არჩევენ. ნომინანტთა სიის მომზადებაში მონაწილეობენ წინა წლის ჟიურის წარმომადგენელიც და უეფას სპეციალური ელჩები.

მამაკაცთა კატეგორიაში 30 ფეხბურთელი ხვდება, რომელთაგან თითოეულს შემდეგ საერთაშორისო ჟიურის წევრები აფასებენ. 2026 წლის ნომინანტთა სია 8 სექტემბერს გამოქვეყნდა.

შერჩევისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ ფეხბურთელის პოპულარობა ან მისი კლუბის ფინანსური შესაძლებლობები, არამედ კონკრეტული სეზონის განმავლობაში ნაჩვენები თამაში, გადამწყვეტ მომენტებში შეტანილი წვლილი და მიღწეული შედეგები.

რამდენ ქულას იღებს თითოეული ფეხბურთელი?

ჟიურის თითოეული წევრი 30 ნომინანტიდან ათ ფეხბურთელს არჩევს და მათ საკუთარი შეფასების მიხედვით ალაგებს. თითოეულ პოზიციას კონკრეტული ქულა შეესაბამება.

„ოქროს ბურთის“ ქულათა სისტემაპირველი ადგილი - 15 ქულა

მე-2 ადგილი - 12 ქულა

მე-3 ადგილი - 10 ქულა

მე-4 ადგილი - 8 ქულა

მე-5 ადგილი - 7 ქულა

მე-6 ადგილი - 5 ქულა

მე-7 ადგილი - 4 ქულა

მე-8 ადგილი - 3 ქულა

მე-9 ადგილი - 2 ქულა

მე-10 ადგილი -1 ქულა

ქულები ჯამდება ყველა ჟურნალისტის ბიულეტენიდან. ყველაზე მაღალი ჯამის მქონე ფეხბურთელი იმარჯვებს. თუ ორ ან მეტ ფეხბურთელს თანაბარი ქულები დაუგროვდა, უპირატესობა ენიჭება იმას, ვისაც მეტი პირველი ადგილი აქვს მიღებული. თუ თანაბრობა კვლავ შენარჩუნდა, ითვლიან მეორე ადგილებს, შემდეგ მესამე ადგილებს და ასე შემდეგ.

რა კრიტერიუმებით ფასდება ფეხბურთელი?

„ოქროს ბურთის“ რეგლამენტი სამ ძირითად კრიტერიუმს ადგენს, რომლებიც მნიშვნელობის მიხედვით არის დალაგებული.

• ინდივიდუალური თამაში — ფეხბურთელის პირადი შედეგები, მისი გადამწყვეტი როლი და მოედანზე ნაჩვენები შთამბეჭდავი თამაში. • გუნდური მიღწევები — კლუბთან და ეროვნულ ნაკრებთან ერთად მოპოვებული ტიტულები და შედეგები. • კლასი და სამართლიანი თამაში — ფეხბურთელის ქცევა, სპორტული ეთიკა და სამართლიანი თამაშის პრინციპების დაცვა.

შესაბამისად, გატანილი გოლები ან მოგებული ტიტულები ცალკე აღებული გამარჯვებას არ უზრუნველყოფს. ჟურნალისტებმა ფეხბურთელი მთლიანობაში უნდა შეაფასონ და კრიტერიუმების პრიორიტეტიც დაიცვან.2026 წლის ჯილდოსთვის შეფასების პერიოდი მოიცავს 2025 წლის 3 აგვისტოდან 2026 წლის 19 ივლისამდე პერიოდს, საერთაშორისო ტურნირების ჩათვლით. ეს ნიშნავს, რომ შეფასება კალენდარულ წელს კი არა, კონკრეტულ საფეხბურთო სეზონს ეფუძნება.

70-ე „ოქროს ბურთის“ დაჯილდოების ცერემონიალი ლონდონში “ლონდონის პალადიუმის” სცენაზე შედგება, ღონისძიება საქართველოს დროით სტარტს საღამოს 22 საათზე აიღებს.