ქვეყნები თამბაქოს მოხმარების ყველაზე მაღალი და დაბალი მაჩვენებლებით

თამბაქოს მოხმარება გლობალური ჯანდაცვის ერთ-ერთ უმთავრეს გამოწვევად რჩება, თუმცა მისი გავრცელების დონე მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში მკვეთრად განსხვავდება. ამ სხვაობებს ძირითადად ადგილობრივი კულტურა, რელიგიური ფაქტორები, ცხოვრების დონე და სახელმწიფოს მიერ გატარებული თამბაქოს საწინააღმდეგო პოლიტიკა (აქციზები, რეკლამის აკრძალვა და საჯარო სივრცეებში მოწევის შეზღუდვა) განაპირობებს.

World Population Review-ის მონაცემებზე დაყრდნობით, წარმოგიდგენთ ქვეყნებს, სადაც თამბაქოს მომხმარებელთა ყველაზე მაღალი და ყველაზე დაბალი მაჩვენებლები ფიქსირდება.

ქვეყნები, სადაც ყველაზე მეტს ეწევიან

ამ კატეგორიაში ლიდერობენ აზიისა და წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი სახელმწიფოები, ასევე ბალკანეთისა და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები. საქართველო ამ სიაში მე-20 ადგილს იკავებს.

№ ქვეყანა საერთო მაჩვენებელი მამაკაცები ქალები 1 ტიმორ-ლესტე 48.9% 76.2% 21.6% 2 ლიბანი 47.4% 54.6% 40.2% 3 მიანმარი 42.5% 69.3% 15.8% 4 სერბეთი 39.6% 38.8% 40.4% 5 ჩრდილოეთ მაკედონია 39.5% 43.0% 36.0% 6 პაპუა-ახალი გვინეა 39.0% 53.1% 24.9% 7 ბულგარეთი 38.8% 40.4% 37.2% 8 სოლომონის კუნძულები 38.3% 56.1% 20.5% 9 მონტენეგრო 37.3% 40.0% 34.5% 10 ბოსნია და ჰერცეგოვინა 36.8% 42.6% 31.1% 11 კირიბატი 36.8% 49.2% 24.5% 12 პალესტინა 35.9% 60.8% 11.0% 13 ანდორა 35.6% 34.3% 36.8% 14 ხორვატია 34.5% 35.0% 33.9% 15 ლატვია 34.2% 46.7% 21.6% 16 იორდანია 34.0% 54.8% 13.1% 17 ნაურუ 33.8% 27.7% 39.9% 18 საფრანგეთი 33.6% 35.9% 31.3% 19 ტუვალუ 32.9% 46.8% 18.9% 20 საქართველო 32.7% 56.9% 8.4%

ქვეყნები, სადაც ყველაზე ნაკლებს ეწევიან

თამბაქოს ყველაზე დაბალი მოხმარებით სუბსაჰარული აფრიკის ქვეყნები გამოირჩევიან, სადაც ქალებში მოწევა კულტურულად მკაცრად ტაბუირებულია. სიაში ასევე ხვდება მკაცრი ანტითამბაქოს პოლიტიკის მქონე ორი ქვეყანა - პანამა და თურქმენეთი.

№ ქვეყანა საერთო მაჩვენებელი მამაკაცები ქალები 1 პარაგვაი 6.0% 9.5% 2.5% 2 ტოგო 5.6% 10.4% 0.8% 3 კამერუნი 5.4% 9.6% 1.3% 4 ეთიოპია 5.2% 8.8% 1.6% 5 სენეგალი 5.2% 9.8% 0.7% 6 თურქმენეთი 5.2% 9.9% 0.5% 7 ლიბერია 4.9% 8.3% 1.6% 8 პანამა 4.7% 7.6% 1.8% 9 განა 3.2% 5.8% 0.6% 10 ნიგერია 3.0% 5.6% 0.4%

მონაცემების ანალიზი რამდენიმე მნიშვნელოვან ტენდენციას გამოკვეთს:

გენდერული სხვაობა: ქვეყნების აბსოლუტურ უმრავლესობაში მამაკაცები გაცილებით მეტს ეწევიან, ვიდრე ქალები. განსაკუთრებით მკვეთრია ეს სხვაობა ტიმორ-ლესტეში, პალესტინასა და საქართველოში, სადაც მამაკაცთა მაჩვენებელი ქალებისას თითქმის 7-ჯერ აღემატება (56.9% vs 8.4%). ამის საპირისპიროდ, ისეთ ქვეყნებში, როგორებიცაა სერბეთი, ანდორა და ნაურუ, ქალები კაცებზე მეტს ან თითქმის თანაბრად ეწევიან.

კულტურული და საკანონმდებლო ფაქტორები: აფრიკის ქვეყნებში (ნიგერია, განა) დაბალი მაჩვენებლები დიდწილად სოციალური ნორმებით აიხსნება, ხოლო პანამასა და თურქმენეთში დაბალი სტატისტიკა სახელმწიფოს მიერ დაწესებული მკაცრი აკრძალვებისა და მაღალი გადასახადების შედეგია.