როგორ გადაჭრის სემეკის წესი "დაჯავშნილი" გადამცემი ქსელის და "ქაღალდის პროექტების" პრობლემას?|მოსაზრება

"საქართველოს განახლებადი ენერგიის განვითარების ასოციაციის“ (GREDA) იურისტი ლევან კოკაიას შეფასებით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) მიერ ქსელის წესებში შეტანილი ბოლო ცვლილებები, რომლებიც ჰესების, მზისა და ქარის ელექტროსადგურების გადამცემ ქსელთან მიერთების წესებს ეხება, დარგში თამაშის წესებს არსებითად ცვლის.

როგორც მან BMGTV-ის გადაცემა “წერტილში” განაცხადა, ცვლილებების მთავარი მიზანი ქაღალდზე არსებული, ე.წ. „ბუტაფორიული პროექტებისგან“ ბაზრის გათავისუფლება და ქსელური რესურსის რაციონალური გადანაწილებაა.

ცნობისთვის: მიმდინარე წლის ივნისში სემეკმა „ქსელის წესებში“ ცვლილებები შეიტანა. ახალი დადგენილება, რომელიც ძალაში გამოქვეყნებისთანავე შევიდა, მკაცრად არეგულირებს ელექტროენერგიის გენერაციის ობიექტების (ჰესები, მზისა და ქარის სადგურები) გადამცემ ქსელთან მიერთების პირობებს. ცვლილებების მთავარი მიზანი გადამცემი ქსელის სწორი დაგეგმარება, საჯარო ინტერესების დაცვა და ე.წ. „ქაღალდზე არსებული“ პროექტების მიერ ქსელური სიმძლავრეების უსაფუძვლოდ დაკავების პრევენციაა.

ლევან კოკაიას შეფასებით, სემეკის გადაწყვეტილება არ არის იზოლირებული ნაბიჯი - ეს არის გაგრძელება იმ ფართომასშტაბიანი რეფორმისა, რომელიც ეკონომიკის სამინისტრომ გასული წლის აგვისტო-სექტემბერში დაიწყო.

“სამინისტრომ გამაფრთხილებელი წერილები გაუგზავნა იმ კომპანიებს, რომელთაც მემორანდუმებით ნაკისრი ვალდებულებები წლების განმავლობაში ჰქონდათ შეჩერებული, და მათგან პროგრესის რეალური მტკიცებულებები მოითხოვა. ქსელის წესებში შესული ცვლილებაც სწორედ ამ პოლიტიკის გამოძახილია. ვინაიდან ელექტროგადამცემი ქსელი შეზღუდული და ძვირფასი ეროვნული რესურსია, სახელმწიფო უარს ამბობს მის ხელოვნურ ბლოკირებაზე”, - აღნიშნა მან.

პრინციპი: გამოიყენე ან დაკარგე

GREDA-ს იურისტის განმარტებით, ახალი მიდგომის პრინციპია Use it or lose it ანუ გამოიყენე ან დაკარგე, რომელიც ევროპულ მოდელის მსგავსია.