რუსეთიდან სირიაში ნავთობის მიწოდება წელს 75%-ით გაიზარდა - Reuters

Reuters-ის თანახმად, რუსეთი სირიის მთავარ ნავთობმიმწოდებლად იქცა: "ეს ხდება იმის მიუხედავად, რომ ახალმა მთავრობამ დასავლური კურსი აიღო, ხოლო მოსკოვის მიმართ მოსახლეობაში ფართოდ გავრცელებული უნდობლობა არსებობს, რაც დამხობილი ლიდერის, ბაშარ ალ-ასადის სამხედრო მხარდაჭერით არის გამოწვეული" - წერს გამოცემა.

ოფიციალური განცხადებებისა და LSEG-ზე, MarineTraffic-სა და Shipnext-ზე გემების გადაადგილების მონაცემებზე დაყრდნობით, Reuters-ის გამოთვლებმა აჩვენა, რომ რუსეთიდან ნავთობის მიწოდება წელს 75%-ით გაიზარდა და დღეში დაახლოებით 60 000 ბარელი შეადგინა.

ეს მოცულობა რუსეთის ყოველდღიური გლობალური ნავთობექსპორტის მხოლოდ მცირე ნაწილს წარმოადგენს, თუმცა სირიისთვის, სადაც შიდა წარმოება მოთხოვნას მნიშვნელოვნად ჩამორჩება, ეს ნაკადები მოსკოვს ქვეყნის მთავარ ნედლი ნავთობის მომწოდებლად აქცევს.

2024 წლის დეკემბერში ასადის დამხობის შემდეგ, რუსეთმა ამ პოზიციაზე ირანი ჩაანაცვლა, რომელიც 14-წლიანი სამოქალაქო ომის დროს ყოფილი ლიდერის მთავარი მოკავშირე იყო.

ეს დინამიკა ხაზს უსვამს იმას, თუ რამდენად შეზღუდული რჩება სირიის არჩევანი. მიუხედავად იმისა, რომ ომის შემდეგ ქვეყანა დასავლეთისკენ არის ორიენტირებული, მისი ეკონომიკა გლობალურ ფინანსურ სისტემაში მჭიდროდ ინტეგრირებული არ არის - მაშინაც კი, როდესაც ევროპამ და ვაშინგტონმა გასულ წელს ქვეყანას ათწლეულების განმავლობაში დაწესებული სანქციები მოუხსნეს.

ორმა ანალიტიკოსმა და სირიის სამმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადეს, რომ ეს ვაჭრობა დამასკოსთვის ეკონომიკურ აუცილებლობას ასახავს და მოსკოვს ინარჩუნებს გავლენას ქვეყანაში, სადაც ის კვლავ ორ საზღვაო და საჰაერო ბაზას ფლობს.

"რუსეთთან ურთიერთობა ევროკავშირთან და ვაშინგტონთან კავშირების დაძაბვის რისკს შეიცავს, თუმცა დამასკოს ამჟამად მცირე ალტერნატივა აქვს", - აღნიშნეს ოფიციალურმა პირებმა, რომლებმაც ანონიმურობა ითხოვეს.

სირიის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის (SPC) წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ დამასკო მომწოდებლების დივერსიფიკაციას ცდილობს. მათ უკვე სცადეს (თუმცა ჯერჯერობით უშედეგოდ) ნავთობის შეთანხმების მიღწევა თურქეთთან, რომელიც ახლოა ალ-შარაას მთავრობასთან.

სირიის ენერგეტიკის სამინისტროს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ სირიის რუსულ ნავთობზე დამოკიდებულება ასევე ასახავს ქვეყნის ბაზრის მცირე ზომასა და სუსტ მსყიდველობითუნარიანობას, რის გამოც რთული ხდება გრძელვადიანი კონტრაქტების უზრუნველყოფა სხვა მსხვილ ნავთობმწარმოებლებთან, მაგალითად, სპარსეთის ყურის ქვეყნებთან.

სირიის ცენტრალურმა ბანკმა მხოლოდ მარტში გაააქტიურა თავისი ანგარიში ნიუ-იორკის ფედერალურ სარეზერვო ბანკში, რითაც 2011 წლის შემდეგ პირველად გაიხსნა გლობალურ ფინანსურ სისტემასთან უფრო ფართო საბანკო კომუნიკაციების შესაძლებლობები.

რუსეთი იყო პირველი, ვინც ასადის დამხობის შემდეგ სირიაში ნავთობი გაგზავნა

Kpler-ის მონაცემების თანახმად, რუსეთი იყო პირველი, ვინც ასადის დამხობის შემდეგ სირიაში ტანკერი გაგზავნა. 2025 წელს მან სირიას 16.8 მილიონი ბარელი ნავთობი (დაახლოებით 46 000 ბარელი დღეში) მიაწოდა, რაც 28 თებერვლიდან 31 დეკემბრამდე პერიოდში 19 ტვირთად გაიგზავნა.

Reuters-ის გათვლების მიხედვით, წელს ეს მაჩვენებელი სავარაუდოდ დღეში 60 000 ბარელამდე გაიზარდა.

Reuters-მა 21 გემის სახელი გადაამოწმა, რომლებიც რუსეთიდან სირიის პორტებში თითქმის ყოველკვირეულად შედიან. ამჟამად ყველა ეს ხომალდი დასავლური სანქციების ქვეშ იმყოფება.

ეს ზრდა წინა წლებთან შედარებით მკვეთრი ცვლილებაა. 2025 წლამდე სირიის მთავარი ნედლი ნავთობის მომწოდებელი ირანი იყო, რუსეთის როლი კი მხოლოდ დიზელის დროდადრო მიწოდებით შემოიფარგლებოდა. Kpler-ის მონაცემები აჩვენებს, რომ 2024 წელს ნედლი ნავთობის მთლიანი იმპორტი (დაახლოებით 22.2 მილიონი ბარელი) ირანიდან განხორციელდა, რომელმაც ასადის დამხობის შემდეგ მიწოდება შეწყვიტა.