მთავარი
BM.GEწყარო
  1. მთავარი
  2. BM.GE
  3. ვენა: ქალაქი, სადაც ქირით ცხოვრება ფუფუნებაა და არა ტვირთი
ვენა: ქალაქი, სადაც ქირით ცხოვრება ფუფუნებაა და არა ტვირთი

ვენა: ქალაქი, სადაც ქირით ცხოვრება ფუფუნებაა და არა ტვირთი

BM.GE16 ნოემბერი, 2026, 15:27|bm.ge

ბლოგის ავტორია უძრავი ქონების გაყიდვების კომპანია „პროსპექტი“

ევროპის დიდ ქალაქებში ახალგაზრდებისთვის ერთი სცენარი ნაცნობია: ხელფასის ნახევარი ქირაში მიდის, საკუთარი ბინა კი შორეულ ოცნებად რჩება. ვენაში სურათი სხვაგვარია. აქ მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი სოციალურ საცხოვრებელში ცხოვრობს, და ეს არც სიღარიბის ნიშანია და არც სირცხვილის მიზეზი. ავსტრიის დედაქალაქი წლებია მსოფლიოს ყველაზე კომფორტული ქალაქების რეიტინგებში პირველ ადგილებს იკავებს, და ამაში მისი საბინაო სისტემის როლი უდიდესია.

როგორ შექმნა ქალაქმა მოდელი, რომელსაც ახლა მთელი ევროპა სწავლობს?

ერთი ბინა, ერთი სახელმწიფო და ერთი მეოთხედი ხელფასი

SBS-ის რეპორტაჟში ვენელი ურბანისტი, 28 წლის მაქსიმილიან შრანცი, საკუთარ ბინას აჩვენებს: მაღალი ჭერი, მზით სავსე ოთახები, მწვანე უბანი, კარგი ტრანსპორტი. ბინა ქალაქის საკუთრებაა და ის მას ახალგაზრდებისთვის განკუთვნილი პროგრამით ქირაობს. თვეში დაახლოებით 640 ევროს იხდის, რაც წყვილის შემოსავლის მეოთხედია. მისივე თქმით, მსგავს ბინაში კერძო ბაზარზე, სავარაუდოდ, ორჯერ მეტს გადაიხდიდა.

ციფრებიც ამას ადასტურებს. ქალაქის საკუთრებაში არსებულ ბინებში ქირა კანონით არის განსაზღვრული და კვადრატულ მეტრზე 6,67 ევროს შეადგენს, კერძო ბაზარზე კი, ადგილმდებარეობის მიხედვით, 12-დან 22 ევრომდე მერყეობს.

და კიდევ ერთი დეტალი: მოქირავნეს ბინაში იმდენ ხანს შეუძლია ცხოვრება, რამდენიც სურს, და კედლების შეღებვაც კი თავად შეუძლია. სხვა სიტყვებით, ეს ბინა პრაქტიკულად საკუთარ სახლად აღიქმება.

როგორ დაიწყო ყველაფერი: „წითელი ვენა“

ვენის მოდელს ასწლიანი ისტორია აქვს. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ქალაქი მძიმე საბინაო კრიზისში იყო: ადამიანები გადატვირთულ, დაზიანებულ ბინებში ცხოვრობდნენ, ხშირად წყლის, და გათბობის გარეშე. ტუბერკულოზი ისე იყო გავრცელებული, რომ მას „ვენურ დაავადებასაც“ კი ეძახდნენ.

ქალაქის ხელისუფლებამ, რომელსაც მაშინ სოციალ-დემოკრატები მართავდნენ, უპრეცედენტო პროგრამა დაიწყო. მის დასაფინანსებლად შემოიღეს სპეციალური სამშენებლო გადასახადი და გადასახადები ფუფუნების საგნებზე: შამპანურზე, ავტომობილებსა და დოღზე. RE+D Magazine-ის მიხედვით, 1922–1933 წლებში ქალაქში 60 000-ზე მეტი მუნიციპალური ბინა აშენდა. ეს პერიოდი ისტორიაში „წითელი ვენის“ სახელით შევიდა.

ამ ეპოქის სიმბოლოა კარლ-მარქს-ჰოფი, რომელიც 1930 წელს დასრულდა. ეს მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი უწყვეტი საცხოვრებელი შენობაა: კილომეტრზე მეტ სიგრძეზე გადაჭიმული და 1 200-ზე მეტი ბინით. მას დღემდე „მუშათა სასახლეს“ უწოდებენ.

სოციალური საცხოვრებელი, რომელიც გეტოდ არ იქცა

ვენის ყველაზე დიდი მიღწევა შესაძლოა ციფრები კი არა, დამოკიდებულებაა. ბევრ ქვეყანაში სოციალური საცხოვრებელი ღარიბების უბნებთან ასოცირდება. ვენაში ასე არ არის, რადგან სისტემა თავიდანვე საშუალო კლასზე იყო გათვლილი.

ქალაქის ოფიციალური მონაცემებით, ვენას დაახლოებით 220 000 მუნიციპალური და 200 000-მდე სუბსიდირებული ბინა აქვს, და ამ ორ ტიპის საცხოვრებელში ქალაქის მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი ცხოვრობს. მთავარი კი ის არის, რომ სუბსიდირებულ საცხოვრებელზე წვდომის შემოსავლის კრიტერიუმებს მოსახლეობის დაახლოებით 80% აკმაყოფილებს. 2026 წლის მონაცემებით, შემოსავლის ზღვარი თვეში 4 377 ევროა, ანუ წელიწადში 52 000 ევროზე ცოტა მეტი.

შედეგად, ერთ კორპუსში შეიძლება ერთად ცხოვრობდნენ ახალგაზრდა სპეციალისტი, პენსიონერი, საჯარო მოხელე და კომპანიის მენეჯერიც. ქალაქის ყოფილი ვიცე-მერი, მარია ვასილაკუ, ამ იდეას ასე ხსნის: ნამდვილად სოციალური ქალაქი ის კი არ არის, სადაც ღარიბები ძვირ მანქანებს ატარებენ, არამედ ის, სადაც დირექტორი მეტროთი დადის და ყველასთან ერთად ერთ კორპუსში ცხოვრობს.

საიდუმლო ნომერი 1: მიწა

ვასილაკუს თქმით, სისტემის წარმატების მთავარი ფაქტორი მიწის პოლიტიკაა. ათწლეულების განმავლობაში ვენა სტრატეგიულად ყიდულობდა მიწას და შექმნა დიდი საჯარო მარაგი, რაც მას ბაზარზე აქტიური მოთამაშის როლს და მშენებლობის ხარჯების კონტროლის საშუალებას აძლევს. ყოფილი სამრეწველო, სამხედრო და სარკინიგზო ტერიტორიები ახალ, შერეული დანიშნულების უბნებად იქცევა.

წესი მკაცრია: ნებისმიერ ახალ საცხოვრებელ პროექტში, სადაც 150-ზე მეტი ბინაა, ბინების ორი მესამედი სუბსიდირებული და არაკომერციული უნდა იყოს. ასე ქალაქი პირდაპირ აკავშირებს განვითარებას სოციალურ მიზნებთან და მიწით სპეკულაციას ზღუდავს.

საიდუმლო ნომერი 2: ფული, რომელიც სისტემაში ბრუნავს

ავსტრიაში მოქმედებს სპეციალური საბინაო გადასახადი, რომელიც დასაქმებულთა შემოსავლის დაახლოებით 1–1,5%-ს შეადგენს. ქალაქი სოციალურ და ხელმისაწვდომ საცხოვრებელზე წელიწადში 500 მილიონ ევროზე მეტს ხარჯავს.

მთავარი ის არის, თუ როგორ იხარჯება ეს ფული. სუბსიდიები ძირითადად 25–30-წლიანი, დაბალპროცენტიანი სესხების სახით გაიცემა არაკომერციულ ორგანიზაციებსა და კოოპერატივებზე. სესხი თანდათან ბრუნდება და ახალ პროექტებში იდება, ანუ ფული სისტემაში მუდმივად ბრუნავს. ამ მოდელის წყალობით, Climate and Community Institute-ის კვლევის მიხედვით, ახალ არაკომერციულ სოციალურ ბინებში ქირა კერძო ბაზარზე საშუალოდ 27%-ით დაბალია.

საიდუმლო ნომერი 3: ხარისხი

ვენის სოციალური კორპუსები არ არის იაფად აშენებული „ყუთები“. ახალი პროექტები კონკურსით შეირჩევა, და შეფასებისას მხოლოდ ფასი კი არა, არქიტექტურული ხარისხი, ენერგოეფექტურობა, სოციალური ინტეგრაცია და საზოგადოებრივი სივრცეების ფუნქციონალურობაც ფასდება. ბევრ ახალ კომპლექსში არის საერთო სამზარეულოები, სახურავის ბაღები, ქოვორქინგ-სივრცეები და ღონისძიებების დარბაზები, რომლებიც მაცხოვრებლებისთვის უფასოა.

სისტემის ჩრდილოვანი მხარე

ვენის მოდელი იდეალური არ არის, და მას კრიტიკოსებიც ჰყავს.

პირველი პრობლემა ხელმისაწვდომობაა. განმცხადებელი უნდა იყოს სრულწლოვანი, ჰქონდეს ავსტრიის მოქალაქეობა ან მისი ეკვივალენტური სტატუსი და ვენაში ცხოვრობდეს მინიმუმ ორი წელი. თავშესაფრის მაძიებლებს სოციალურ საცხოვრებელზე უფლება სტატუსის მიღებამდე არ აქვთ, რის გამოც ბევრი მათგანი უსახლკაროდ რჩება ან კერძო ბაზარზეა დამოკიდებული.

მეორე პრობლემა სამართლიანობაა. შემოსავალს მხოლოდ განაცხადის შეტანისას ამოწმებენ და შემდეგ აღარასდროს. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანს, რომლის შემოსავალიც წლების შემდეგ მნიშვნელოვნად გაიზარდა, ბინის დატოვება მაინც არ უწევს. კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ეს მათთვის არის უსამართლო, ვისაც ბინა გაცილებით მეტად სჭირდება და წლობით რიგში დგას.

გაზიარება:

BM.GE

წყარო: bm.ge

ორიგინალი სტატია

მსგავსი სტატიები

2020 წლის შემდეგ სიღარიბე 0.5 მილიონზე მეტმა ადამიანმა დაძლია - ირაკლი კობახიძე

2020 წლის შემდეგ სიღარიბე 0.5 მილიონზე მეტმა ადამიანმა დაძლია - ირაკლი კობახიძე

BM.GE

"ასეთი მასშტაბის აღმშენებლობა საქართველოში, ბოლოს ალბათ საბჭოთა პერიოდში იყო"|პრემიერი მშენებლობის სექტორს აფასებს

"ასეთი მასშტაბის აღმშენებლობა საქართველოში, ბოლოს ალბათ საბჭოთა პერიოდში იყო"|პრემიერი მშენებლობის სექტორს აფასებს

BM.GE

ხელისუფლება ქმნის პირობებს ეკონომიკის გაძლიერებისთვის, თუმცა თავად ეკონომიკას ქმნით ბიზნესმენები | პრემიერი

ხელისუფლება ქმნის პირობებს ეკონომიკის გაძლიერებისთვის, თუმცა თავად ეკონომიკას ქმნით ბიზნესმენები | პრემიერი

BM.GE

ვეცადეთ, საქართველოს მოქალაქეებისთვის [საბაგიროებზე] სუბსიდირებული ტარიფი ყოფილიყო | MTA-ს დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი

ვეცადეთ, საქართველოს მოქალაქეებისთვის [საბაგიროებზე] სუბსიდირებული ტარიფი ყოფილიყო | MTA-ს დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი

BM.GE