"არ ვიცით, რას ვთმობთ ამის სანაცვლოდ" - მურმან მარგველაშვილი აზერბაიჯანიდან "დამატებითი გაზის" მიწოდების შესახებ შეთანხმებაზე

ენერგეტიკოსი მურმან მარგველაშვილი, აზერბაიჯანიდან "დამატებითი გაზის" მიწოდების შესახებ შეთანხმებას, რომელიც კიდევ 20 წლით გახანგრძლივდა და სოციალურ ქსელში გამოეხმაურა.

მისი მოსაზრებით, ეს, ერთი შეხედვით სასიამოვნო ცნობა, ღრმად შემაშფოთებელია მანამდე, სანამ არ ვიცით, რა სარგებელს იღებს ამით აზერბაიჯანი და რას ვთმობთ ამის სანაცვლოდ.

"ყველა საერთაშორისო თუ კომერციული ხელშეკრულება, თუ ის თავისუფალი ნებით და პარიტეტულ საწყისებზეა დადებული, ორივე მხარის თანაზომად სარგებელს ითვალისწინებს.

დღეს ვიგებთ, რომ აზერბაიჯანთან გაფორმდა 20-წლიანი ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც საქართველო ბუნებრივ გაზს „შეღავათიან ფასად“ მიიღებს. ეს, ერთი შეხედვით სასიამოვნო ცნობა, ღრმად შემაშფოთებელია მანამდე, სანამ არ ვიცით; რა სარგებელს იღებს ამით აზერბაიჯანი და რას ვთმობთ ამის სანაცვლოდ?

ენერგეტიკული დამოკიდებულების პირობებში “შეღავათი”, როგორც წესი პოლიტიკურ სატყუარას ნიშნავს გრძელვადიანი გავლენის ან სტრატეგიული სარგებლის მოსაპოვებლად. ამას იყენებდა რუსეთი ევროპის ქვეყნების მიმართ თავისი მიზნების მისაღწევად.

აზერბაიჯანსაც აქვს თავისი პოლიტიკური, ეკონომიკური და სტრატეგიული ინტერესები, მათ შორის უნდა ვივარაუდოთ საქართველოს მიმართ. როგორ დავრწმუნდეთ, რომ იგივე მახეში არ ვებმებით?

სამწუხაროდ, ჩვენი ენერგეტიკის მართვის და დიპლომატიის გამოცდილება ნაკლებად გვაფიქრებინებს რომ ამ მხრივ სრულიად დაცული ვართ. ენერგეტიკული დამოკიდებულების მძიმე მაგალითად სულ ახლახან ვიხილეთ, როგორ დაემატნენ აფხაზეთიდან და ცხინვალიდან დევნილებს აბანოთუბნიდან დევნილებიც... იმედია, ახალი ხელშეკრულება იმავე სტილში არ აგრძელებს ურთიერთობებს.

ამაზე პასუხი და თავის დაცვის გზა მარტივია. ძლიერ და კვალიფიციურ მხარესთან სუსტი და ნაკლებ მომზადებული მხარისთვის დაცვის საუეთესო საშუალებაა. სრული გამჭვირვალობა —ღია ინფორმაცია პირობებზე, ღია საბაზრო ლოგიკა, და არა ბუნდოვანი „შეღავათები“. უფასო ყველი მხოლოდ სათაგურშია ამიტომ უნდა ვიცოდეთ სინამდვილეში რას ვიხდით", - წერს მურმან მარგველაშვილი.

ცნობისთვის: ირაკლი კობახიძე ამბობს, რომ კომერციული საიდუმლოს გამო, ვერ იტყვის რა პირობებით განახლდა "დამატებით გაზზე" აზერბაიჯანთან ხელშეკრულება, თუმცა შედეგს საეტაპოს უწოდებს.

საქმე ის არის, რომ სამხრეთკავკასიური გაზსადენის პროექტის ხელშეკრულებების თანახმად, საქართველოს აქვს ოფცია აზერბაიჯანიდან თურქეთში ტრანსპორტირებული გაზის 5% მიიღოს - კონტრაქტი ძალაშია 2068 წლამდე. გარდა ამისა, პროექტის ფუნქციონირების დაწყებიდან ანუ 2006 წლიდან 20 წლის განმავლობაში საქართველო პროექტის ინვესტორებისგან ბუნებრივი გაზის დამატებით მოცულობას - წელიწადში ნახევარ მილიარდ კუბურ მეტრ გაზს სპეციალურ ფასში ყიდულობს. სწორედ ე.წ. „დამატებით გაზის“ კონტრაქტს ეწურებოდა ვადა 2026 წლის ბოლოს.