"მე შეიძლება დავიჩოქო ვაზთან, მაგრამ გაუაზრებელი გადაწყვეტილების მიმღებ ჩინოვნიკთან - არა"|შალვა ქურდაძე
BM.GE|bm.ge
მევენახეობა-მეღვინეობა „ფაფრის ველის“ დამფუძნებელი შალვა ქურდაძე „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონში შესულ და დაგეგმილ ცვლილებებს, რომლებიც სექტორში არაერთი რეგულაციის შემოღებას ითვალისწინებს, აბსურდულს უწოდებს და ამბობს, რომ მათში ლოგიკას ვერ ხედავს.
ღვინის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებზე მეღვინემ BMGTV-ის გადაცემა „წერტილში“ ვრცლად ისაუბრა და მიმდინარე პროცესებს „აბსურდის თეატრი“ უწოდა.
"მე შეიძლება დავიჩოქო ვაზთან, მაგრამ ასეთი გაუაზრებელი გადაწყვეტილებების მიმღებ ჩინოვნიკებთან არ დავიჩოქებ", - აცხადებს მეღვინე, რომლის წარმოებული ღვინო ექსპორტზე მსოფლიოს 25 ქვეყანაში იყიდება.
მეღვინე უკმაყოფილოა იმით, რომ სახელმწიფო დარგისთვის ფუნდამენტურ რეგულაციებს სპეციალისტებთან და უშუალო მწარმოებლებთან კონსულტაციის გარეშე ამტკიცებს.
"მინისტრობა დროებითია. დღეს შეიძლება სოფლის მეურნეობის მინისტრი იყო, ხვალ - ჯანმრთელობის დაცვის, ზეგ კი უფრო მაღალ პოზიციაზე დაგაწინაურონ. ღმერთმა ხელი მოუმართოთ, მაგრამ ეს მაინც დროებითი სტატუსია. ქართული ღვინო კი მუდმივია. ჩვენ, მეღვინეები, ამ საქმეზე უწყვეტად ვართ მიჯაჭვულნი და იმედი გვაქვს, ჩვენს გზას მომავალი თაობებიც გააგრძელებენ... ამიტომ, შე დალოცვილო, ჯერ ჩვენ შეგვკრიბე, აზრი გვკითხე, რეალურ მეღვინეებთან გაიარე კონსულტაცია და კანონები მერე დაამტკიცე“, - თქვა შალვა ქურდაძემ „წერტილთან“ ინტერვიუში.
ნებართვა ვენახების გაშენებისთვის - „აბსურდი ნომერი პირველი“
საქმე ის არის, რომ 1-ელი მაისიდან კომერციული მიზნით ვენახის გაშენების მსურველებმა ნებართვა „ღვინის ეროვნული სააგენტოსგან“ უნდა აიღონ. ამისთვის სავალდებულოა ნიადაგის ანალიზი და ნერგების მხოლოდ სერტიფიცირებულ სანერგეებში შეძენა. რეგულაცია ეხება ყველას - როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიულ პირებს, რომლებსაც სამეწარმეო მიზნით ვენახის გაშენება სურთ. ვენახების გაშენების ნებართვის რეგულაცია კანონად ისე იქცა, რომ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პროცესში არც საერთაშორისო ექსპერტები ჩაურთავს, არც სამუშაო ჯგუფები შეუქმნია და არც სხვა ქვეყნების გამოცდილება გაუზიარებია.
"მსგავსი მიმოხილვა არ არსებობს", - პირდაპირ ეწერა კანონპროექტის განმარტებით ბარათში, სადაც ასევე აღნიშნული იყო, რომ პრობლემა, რომელიც ამ რეგულაციამ უნდა გადაჭრას, ჭარბმოსავლიანობის შეკავებაა, რადგან ის ღვინის რეალიზაციის პრობლემებს იწვევს.
„ჭარბმოსავლიანობის პროვოცირება, დიდწილად, სწორედ ამ არაერთგზის ნაქებმა თუ გაკრიტიკებულმა სუბსიდირების პროგრამამ გამოიწვია, რომელზედაც წლებია ვლაპარაკობთ. სახელმწიფო მუდმივად აანონსებს ამ პროგრამიდან გასვლას, თუმცა, რეალურად, წლიდან წლამდე თანხები მხოლოდ იზრდება - შარშან სუბსიდირებაზე რეკორდული რესურსი გამოიყო.
ჩემს სიტყვებზე პასუხს ვაგებ: შთაბეჭდილება მრჩება, რომ აბსურდის თეატრში ვმონაწილეობთ. თუ ვინმეს ეჭვი ეპარება, რატომ ვუწოდებ ამას აბსურდს, მზად ვარ, ნებისმიერ კითხვას ვუპასუხო. უამრავი მომენტია, რაც შავი იუმორის ჟანრს უფრო ჰგავს, როდესაც სახელმწიფო თავად ყიდულობს უხარისხო ყურძენს, გლეხს უჩნდება მეტი მოტივაცია, გააშენოს რაც შეიძლება მეტი და მიიღოს მაქსიმალური მოსავალი - ხარისხს კი გადამწყვეტი მნიშვნელობა აღარ ენიჭება. მართალია, დაანონსდა, რომ შაქრიანობა 17%-ზე ნაკლები არ უნდა იყოს, მაგრამ კახეთის ისეთ ზონებში, როგორიცაა კარდენახი თუ ახმეტა, პრობლემა არ არის 19-20-გრადუსიანი ყურძნის მოყვანა ისე, რომ ჰექტარზე 15-20 ტონა მოსავალი აიღო. ეს აბსოლუტურად რეალურია და სწორედ აქ იკარგება ხარისხი რაოდენობის სასარგებლოდ“, - აცხადებს შალვა ქურდაძე და იქვე აღნიშნავს, რომ ვენახების გაშენებისთვის ნებართვის შემოღება, ჭარბმოსავლიანობის და ხარისხის პრობლემას ვერ მოაგვარებს.
„ფაფრის ველის“ დამფუძნებელი ეთანხმება სოფლის მეურნეობის მინისტრ დავით სონღულაშვილს იმაში, რომ ღვინის ხარისხი ვენახიდან იწყება, მაგრამ მიაჩნია, რომ ხარისხიანი მეღვინეობა ნებაყოფლობითი პროფესიონალიზმის შედეგია და არა - ჩინოვნიკების მიერ თავსმოხვეული ბიუროკრატიის.
შალვა ქურდაძემ ინტერვიუში ვრცლად ისაუბრა საკუთარ პროფესიულ გზასა და იმ საერთაშორისო გამოცდილებაზე, რომელიც მის დღევანდელ ხედვასა და მიდგომას განსაზღვრავს. მეღვინემ აღნიშნა, რომ იგი 15 წლის განმავლობაში მუშაობდა მსოფლიო ალკოჰოლური ინდუსტრიის ერთ-ერთ გიგანტში, ფრანგულ მულტინაციონალურ ჰოლდინგ „პერნო რიკარში“ (Pernod Ricard) და ამ კომპანიის აღმოსავლეთ ევროპის ფილიალში რვა მსხვილი საერთაშორისო ბრენდის ამბასადორი იყო.
მეღვინე ხაზს უსვამს, რომ საერთაშორისო პრაქტიკაში ვენახის გაშენებაზე ასეთი მკაცრი შეზღუდვები მხოლოდ უმაღლესი კატეგორიის (Grand Cru) ზონებში არსებობს და არა - საყოველთაოდ:
"ხშირად აპელირებენ საფრანგეთზე, სადაც მართლაც ყველაზე მკაცრი კანონმდებლობაა. ვეთანხმები, ფრანგული რეგულაციები ზოგჯერ ნამდვილი კოშმარია, თუმცა ეს სიმკაცრე მხოლოდ Grand Cru-სა და Premier Cru-ს კატეგორიის ღვინოებს ანუ იმ ტერიტორიებს ეხება, რომელთაც, მარტივ ენაზე, „შატოს ღვინოებს“ ვუწოდებთ. აბსოლუტურად განსხვავებული ვითარებაა ჩვეულებრივი სუფრის ღვინოების (Vin de Pays ან Vin de Table) შემთხვევაში. მაგალითად, საფრანგეთში, ლანგედოკის ან რუსილიონის რეგიონებში მსგავსი სიმკაცრე არ არსებობს, სხვა შემთხვევაში, იქ ვერც საფერავს მოაშენებდნენ და ვერც რქაწითელს, არადა ეს ჯიშები იქ ნამდვილად არის გაშენებული...
როდესაც ჩვეულებრივი სუფრის ღვინის წარმოებას ლანგედოკიდან ან ეპერნედან ითხოვ ანალიზებსა და მკაცრ ბიუროკრატიას, ეს უკვე ალოგიკურია. საფრანგეთში ამან საპირისპირო ტალღაც კი გამოიწვია - მეღვინეები თავად ამბობენ უარს აპელასიონის სტატუსსა და Grand Cru-ს წოდებაზე, იგდებენ სტატუსს ქვევით, რათა ექსპერიმენტების ჩატარების საშუალება ჰქონდეთ და ის მოაშენონ, რაც თავად სურთ. ჩვენთან კი ყველაფერი გაერთიანებულია - არ აქვს მნიშვნელობა, ქინძმარაულის ზონაში ხარ თუ ალაზანთან გლეხს 15 რიგი ვენახი აქვს გაშენებული, ყველას ერთნაირად ეხება ნიადაგის ანალიზი და რეგულაციები - ეს ერთი დიდი „აჯაფსანდალია“. კიდევ გავიგებდი, ეს მხოლოდ ადგილწარმოშობის დასახელების ზონებს რომ ეხებოდეს, მაგალითად, მუკუზანს ან ხვანჭკარას, მაგრამ ჩვეულებრივი ზონისა და აპელასიონის ზონისთვის ერთი და იგივე პირობების დაწესება აბსურდული და გაუაზრებელი გადაწყვეტილებაა“, - აცხადებს მეღვინე.
ნიშანდება - ბოთლზე 10 თეთრი | QR კოდი თუ „ფარული აქციზი“?
სხვა ქვეყნების გამოცდილების მიმოხილვა არ ახლავს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ მომზადებულ „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში შესატან მორიგ ცვლილებებს, რომელთა განხილვა პარლამენტში უკვე დაიწყო. ამჯერად მთავრობა ღვინის წარმოების რეგულირებას ამკაცრებს. ამ შემთხვევაშიც მიზნად ქართული ღვინის ხარისხისა და რეპუტაციის ამაღლება და შენარჩუნება სახელდება.
მეღვინეებს ღვინის ჭურჭელზე QR კოდების დატანის ვალდებულება უჩნდებათ. QR მარკირება ანუ ნიშანდება, ფასიანი იქნება და 1 ბოთლ სასმელზე, სავარაუდოდ, 10 თეთრით განისაზღვრება - რეგულაცია 2027 წლის 1-ელი თებერვლიდან უნდა ამოქმედდეს.
"ამას ცივილიზებულ ენაზე ჰქვია აქციზი. დიახ, როცა ბოთლზე მიწესებ გადასახადს, ეს აქციზია. QR კოდს ევროკავშირიც ითხოვს, მაგრამ იქ ამაში ფულს არავინ გვართმევს. ღვინოზე აქციზი მხოლოდ რუსეთშია, სხვაგან - არსად. საფრანგეთში ეს რომ შემოეღოთ, ფრანგები გაგიჟდებოდნენ. ჩვენი მეღვინეები კი ჩუმად არიან“, - ამბობს შალვა ქურდაძე.
სავალდებულო დეგუსტაცია: „სირაჯები შეამოწმებენ ჩემს ღვინოს?!“
გარდა ამისა, სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ითხოვს, რომ ყველა კატეგორიის ღვინო - როგორც საექსპორტო, ისე ადგილობრივი ბაზრისთვის განკუთვნილი - საყოველთაო სავალდებულო ორგანოლეპტიკურ ანუ სადეგუსტაციო შემოწმებას დაექვემდებაროს.
შალვა ქურდაძე სკეპტიკურადაა განწყობილი სადეგუსტაციო კომისიის შემადგენლობის მიმართ:
„საინტერესოა, ვინ არიან ამ სადეგუსტაციო კომისიის მთავარი ორგანიზატორები?! თავად სააგენტოს თანამშრომლები, რომლებიც, იმავდროულად, მეღვინეებიც არიან. სახელებსა და გვარებს არ ჩამოვთვლი, ყველამ კარგად ვიცით, ვინც არიან - თავადაც აწარმოებენ ღვინოს და ყიდიან. თუმცა მათგან უმრავლესობას არც საკუთარი მარანი აქვს და არც ვენახი; ყიდულობენ ყურძენს, სადღაც აყენებენ ღვინოს და შემდეგ რეალიზაციას ეწევიან.
ძველ საქართველოში ასეთებს „სირაჯებს“ უწოდებდნენ. ამას შეურაცხყოფისთვის არ ვამბობ, უბრალოდ ეს იყო ტერმინი ადამიანისთვის, რომელიც სხვის ღვინოს ყიდულობს და ყიდის. ევროპაში მათ „ნეგოციანტებს“ ეძახიან. მოდი, ჩვენც ასე დავუძახოთ - ნეგოციანტები. და აი, სწორედ ეს ნეგოციანტები ამოწმებენ ჩემს ღვინოს და წყვეტენ, უნდა გაიყიდოს თუ არა ის ამერიკაში. ეს ხომ აბსურდია?!
ძალიან მინდა შევხედო, თავიანთ ღვინოებს როგორ სინჯავენ ამავე დეგუსტაციებზე და როგორ „ეძებენ“ იქ ხინჯებს. საკუთარ პროდუქციას ხომ ისინიც ამავე კომისიის წინაშე ატარებენ? ეს უკვე პედრო ალმოდოვარის ფილმების ღირსი სცენარია“, - აცხადებს მეღვინე.
„მცირე მარნის“ სტატუსის ზღვრის შეცვლა
„ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონში დაგეგმილი ახალი ცვლილებებით, მცირე მარნის სტატუსის ზღვარი 40 000-დან 25 000 ლიტრამდე მცირდება. შალვა ქურდაძე ამბობს, რომ ესეც გაუგებარი გადაწყვეტილებაა და მორიგი აბსურდი, ისევე როგორც რთველის პროცესის ვიდეოკონტროლი, რასაც ის კატეგორიულად ეწინააღმდეგება.
„წერტილთან“ ინტერვიუში მეღვინემ მოჰყვა, რომ 2025 წლის რთველის წინ ღვინის ეროვნული სააგენტოდან დაურეკეს და ტელეფონით აცნობეს, რომ ყურძნის მიღების პროცესის გასაკონტროლებლად კამერა უნდა დაემონტაჟებინა, თუ მოსავალი 20 ტონას აღემატებოდა.
„მე ბიომეწარმე ვარ, ჩემი ღვინო მსოფლიოს 25 ქვეყანაში იყიდება. შარშან 30 ტონა ყურძნის გადამუშავებას ვგეგმავდი, თუმცა... უკაცრავად, მაგრამ ჩემი მარანი ჩემი პირადი სივრცეა. ჩემი საცხოვრებელი სახლი, მარანი და ვენახები ერთიანი გარემოა - მცირე მეწარმეების უმეტესობა ასე ვცხოვრობთ. ჩემს პირად ზონაში კამერას არ დავაყენებ-მეთქი, ასე განვუცხადე.
სწორედ ამ პრინციპის გამო ვთქვი უარი 30 ტონის მიღებაზე და მხოლოდ 20 ტონა გადავამუშავე, ოღონდ კამერა არ დამიყენებია. წარმოებას 15 ტონამდეც შევამცირებ, თუ მოითხოვენ, მაგრამ კამერას არ დავაყენებ - ეს ჩემი უფლებაა.
მე შეიძლება ვაზთან დავიჩოქო, მაგრამ ჩინოვნიკთან და მსგავსი გაუაზრებელი გადაწყვეტილებების მიმღებებთან ქედს არ მოვიხრი. მირჩევნია, საერთოდ უარი ვთქვა ამ საქმეზე ან მინიმუმამდე დავიყვანო წარმოება, ვიდრე ამას დავთანხმდე. კარგ ღვინოს მხოლოდ თავისუფალი ადამიანები ქმნიან. შეზღუდული და ყველაფერზე თავის დამქნევი კაცი ღირებულ პროდუქტს ვერასდროს შექმნის. ეს არის მეღვინეობის ალფა და ომეგა - ეს ჩემი ღრმა რწმენაა“, - აცხადებს მეღვინე.
„ეს რომ საფრანგეთში მოხდეს, მეორე დღეს რევოლუცია მოხდებოდა“
შალვა ქურდაძემ „წერტილთან“ ინტერვიუში არაერთხელ აღნიშნა, რომ მიუხედავად მრავალწლიანი საერთაშორისო გამოცდილებისა, სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ მოფიქრებულ რეგულაციებში ვერანაირ ლოგიკას ვერ ხედავს.
მეღვინე ამბობს, რომ ხარისხის ამაღლების ნაცვლად, ეს რეგულაციები მას წარმოების მაქსიმალურად შემცირებისკენ უბიძგებს. შალვა ქურდაძე აღნიშნავს, რომ ურჩევნია ნაკლები აწარმოოს, ვიდრე ამ „უაზრობაში“ მიიღოს მონაწილეობა და ბიუროკრატიასთან ბრძოლაში დახარჯოს ენერგია.
ინტერვიუს ბოლოს „ფაფრის ველის“ დამფუძნებელმა წერტილის ნაცვლად მრავალწერტილი დასვა, როგორც გაურკვევლობის სიმბოლო - მას არ სჯერა, რომ რეგულაციები აქ გაჩერდება და ელოდება, რომ „კიდევ რაღაცას მოიფიქრებენ“, რაც მევენახეობა-მეღვინეობის დარგს კიდევ უფრო დაამძიმებს.
„უკაცრავად, მაგრამ ეს რომ საფრანგეთში გააკეთონ, მეორე დღეს რევოლუცია მოხდება. იქ მთელი ლანგედოკი და ბორდო ჩავა პარიზში და გატენიან ტრაქტორებით ყველგან პარიზს... ბოდიში, მაგრამ სად ისწავლეს ეს, სად ნახეს, რომელ ქვეყანაში?! სად უცხოვრიათ, უსწავლიათ, უმუშავიათ, სტაჟირება გაუვლიათ - მსგავსი არსად არაფერი არ არის“, - აცხადებს „ფაფრის ველის“ დამფუძნებელი შალვა ქურდაძე.
