მთავრობის მარაგებში არსებული 80 მლნ ლარის სპირტი და 3.5 მლნ-ის ღვინო გაუფასურდა - აუქციონები ჩავარდა
BM.GE|bm.ge
საქართველოს მთავრობას მილიონობით ლიტრი სპირტის და ღვინის რეზერვები ეკუთვნის, რომლის გაყიდვასაც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო წარუმატებლად ცდილობს. 2026 წლის პირველ კვარტალში გამოცხადდა საერთო ჯამში 80 მილიონი ლარის ღირებულების 20 ერთეული აუქციონი, რომლითაც 10 მილიონი ლიტრი ახალგაზრდა საკონიაკე სპირტის რეალიზაცია იგეგმებოდა (ლიტრი 8 ლარად).
თუმცა, 2026 წლის 23 თებერვალს ოცივე აუქციონი ჩავარდა, რის გამოც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ფასი შეამცირა 72 მილიონ ლარამდე (ლიტრზე 7.2 ლარი) და განმეორებითი აუქციონი გამოაცხადა, მაგრამ 9 მარტს ხელახლა გამოცხადებული ოცივე აუქციონი ისევ ჩავარდა. ამის შემდეგ სამინისტრომ ფასი კიდევ ერთხელ, 64.8 მილიონ ლარამდე შეამცირა (ლიტრზე 6.48 ლარამდე), თუმცა 23 მარტს მესამედ გამოცხადებული ოცივე აუქციონი კიდევ ერთხელ ჩავარდა.
შესაბამისად, ამჟამად აღნიშნული მარაგები უკვე 19%-ით არის გაუფასურებული და მთავრობა მათ ფასს შეამცირებს იქამდე, სანამ მყიდველი არ გამოჩნდება.
ანალოგიური ბედი ჰქონდა 1.5 მილიონი ლიტრი ახალგაზრდა მშრალი ღვინის სარეალიზაციოდ გამოცხადებულ სამ აუქციონსაც. სარეალიზაციო ფასი პირველ აუქციონზე 3,525,000 ლარს შეადგენდა (ლიტრზე 2.35 თეთრი), თუმცა 23 თებერვალს სამივე აუქციონი უშედეგოდ დასრულდა, განმეორებითი აუქციონისთვის კი ფასი 3,180,000 ლარამდე შემცირდა (ლიტრზე 2.12 ლარად) თუმცა 9 მარტს აუქციონები ჩავარდა. აღნიშნული საქონელი თელავის რაიონის სოფელ აკურას ქარხანაში არსებულ რეზერვუარებში არის განთავსებული, რომელიც სახელმწიფო ბალანსზე არსებულ "მოსავლის მართვის კომპანიას" ეკუთვნის.
მთავრობის მარაგებში მილიონობით ლიტრი სპირტის და ღვინის დაგროვება რთველის სუბსიდირების პროგრამას უკავშირდება. საქმე ისაა, რომ საქართველოში ყურძნის წარმოება მნიშვნელოვნად აღემატება ბაზარზე - ღვინის კომპანიებისგან ყურძენზე მოთხოვნას, ხოლო მევენახეთა სოციალური პროტესტის თავიდან არიდების და ფასების მკვეთრი ვარდნის თავიდან არიდების მიზნით მთავრობა ახდენს პირდაპირ სუბსიდირებას, რათა ბაზარზე "ჩაუბარებელი ყურძენი არ დარჩეს".
მთავრობის მარაგებში არსებული 80 მლნ ლარის სპირტი და 3.5 მლნ-ის ღვინო გაუფასურდა - აუქციონები ჩავარდა | BM.GE — NEWSGEO
ამასთან, 2025 წლის რთველში მთავრობამ სუბსიდირების მექანიზმი შეცვალა, თუკი წარსულში სუბსიდია გაიცემოდა კერძო კომპანიებზეც, რომლებიც ყურძენს მთავრობის მიერ დადგენილ ფასად იბარებდნენ, 2025 წელს "ჭარბი ყურძნის" ჩაბარება მხოლოდ "მოსავლის მართვის კომპანიაში" განხორციელდა და მთავრობამ პირდაპირი სუბსიდია გასცა, კგ საფერავზე 1.5 ლარის, სხვა ყურძენზე კი 1.2 ლარის, დაზიანებულ ყურძენზე კი 1 ლარის ოდენობით.
2025 წელს მოსავალი დამოუკიდებლობის ისტორიაში რეკორდული იყო და 330,000 ტონას მიაღწია და კერძო კომპანიებმა 170,000 ტონა ჩაიბარეს, დანარჩენი კი სახელმწიფო კომპანიამ, რაც იმას ნიშნავს რომ მოსავლის ნახევარზე მეტი მთავრობამ გადასახადის გადამხდელებისგან მიღებული სახსრებით დააფინანსა. აქედან გამომდინარე, 2025 წელს რთველის სუბსიდია რეკორდულად ძვირი დაჯდა და 247.1 მილიონ ლარს მიაღწია. შედარებისთვის, 2024 წელს გაცემული სუბსიდია ხუთჯერ ნაკლები იყო და 54 მილიონ ლარს შეადგენდა.
მთავრობის დაქვემდებარებაში არსებულმა "მოსავლის მართვის კომპანიამ" მიღებული ყურძნის უდიდესი ნაწილი საკონიაკე სპირტის გამოხდისკენ მიმართა, მცირე ნაწილით კი ღვინო დაამზადა. კომპანიას 2025 წლის ანგარიში გამოქვეყნებული არ აქვს და უცნობია, მთლიანობაში რამდენი მილიონი ლიტრი საკონიაკე სპირტი და ღვინო დამზადდა, თუმცა ცნობილია, რომ ამ ახალი საკონიაკე სპირტიდან 10 მილიონი ლიტრის გაყიდვა იგეგმებოდა 2026 წლის პირველ კვარტალში. თუმცა აუქციონები ჩავარდა, რადგან აღნიშნულ პროდუქციას მყიდველი არ გამოუჩნდა.
მნიშვნელოვანია გარემოება, რომ ჭარბი სპირტის და ღვინის მარაგები სახელმწიფო კომპანიას წარსულშიც უგროვდებოდა, რასაც პერიოდულად ამ მარაგების გადაფასება მოჰყვებოდა. 2024 წლის ფინანსური ანგარიშის თანახმად, "მოსავლის მართვის კომპანიის" მარაგები რაც წლის დასაწყისში 102 მილიონ ლარად იყო შეფასებული მრავალჯერადად ჩაშლილი აუქციონების გამო 39 მილიონ ლარამდე ჩამოფასდა.
ცნობისთვის, დღეს, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრმა, დავით სონღულაშვილმა განაცხადა, რომ ყურძნის ჭარბი მოსავალი, რაც ღვინის კერძო კომპანიების მოთხოვნას აჭარბებს წარმოადგენს შესაძლებლობას, რომ სექტორი განვითარდეს. მინისტრის თქმით, სახელმწიფოს პრიორიტეტია, რომ მევენახეს არასდროს არ ჰქონდეს საქონლის რეალიზაციის პრობლემა, რის გამოც მთავრობა ყურძნის დაბინავების პროცესში აქტიურად არის ჩართული.
„ნახეთ, როგორ არის, ჭარბი მოსავლიანობა პრობლემა არ არის. ჭარბი მოსავლიანობა არის შესაძლებლობა იმისთვის, რომ კიდევ უფრო მეტად განვითარდეს სექტორი, ეს არის შესაძლებლობა, რომ კიდევ ახალ ბაზრებზე ვიზრუნოთ და ვიმუშაოთ უფრო აქტიურად. ეს არის შესაძლებლობა, რომ კიდევ უფრო მეტად ვიზრუნოთ, როგორ შეიძლება რომ ღვინის ხარისხი გავაუმჯობესოთ და მხოლოდ ასე განვავითაროთ ღვინის სექტორი“, - განაცხადა მინისტრმა.
ხოლო კითხვაზე - როგორ განკარგავს სახელმწიფო წელს ჩაბარებულ ყურძენს, დავით სონღულაშვილის პასუხობს: „იგივენაირად, როგორც შარშან“. ის აცხადებს, რომ ღვინოზე სახელმწიფომ განსაკუთრებულად უნდა იფიქროს.
„ჭარბი მოსავალი არასდროს არ ყოფილა ღვინის დარგში და არც იქნება მევენახის საზრუნავი. ღვინო არ არის მხოლოდ სოფლის მეურნეობის დარგი, ღვინო არ არის მხოლოდ პროდუქტი. ღვინო არის ქართული სახელმწიფოს, ქართველი ერის თანაცხოვრების ნაწილი. ამიტომაც არის განსაკუთრებული, ქართულ ღვინოზე განსაკუთრებულად ვიზრუნოთ და განსაკუთრებულად ვიფიქროთ.
მნიშვნელოვანია, რომ ამ მოცემულობაში და ამ ფორმატში ვიზრუნოთ ისე, რომ მევენახეს არასდროს იმის გამოწვევა არ ჰქონდეს - როგორ და სად დააბინავოს მოსავალი. კიდევ ერთხელ მინდა დავაფიქსირო, რომ სახელმწიფოს აქვს აღებული ზრუნვა ყურძენზე და ღვინოზე, რომ არცერთი მარცვალი არ დარჩება ჩაუბარებელი და აუცილებლად იზრუნებს იმაზე, რომ როგორც ახლა ვითარდება საექსპორტო ბაზრები, კვლავაც ასე გაგრძელდეს“, - განაცხადა მინისტრმა.
2026 წელს კი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ გამოსცა ბრძანება, რომ ქვეყანაში ვენახების გაშენება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ ღვინის ეროვნული სააგენტოს თანხმობით, რომლისთვისაც წინასწარ რთველის გაშენების პროექტის და ნიადაგის მასალების გაგზავნა იქნება აუცილებელი. მევენახეთა შეფასებით, ამ ნაბიჯით მთავრობა ახალი ვენახების გაშენების რეგულირებას გეგმავს.
