"შეღავათიანი აგროკრედიტი" არ უქმდება, მაგრამ გაცემის წესი და პირობები იცვლება|რას განმარტავს სამინისტრო
BM.GE|bm.ge
"შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტი" არ უქმდება, მაგრამ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სუბსიდირებული სესხის აღების წესი და პირობები იცვლება.
როგორც BMG-მ გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტროდან მიღებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით გაარკვია, “აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამის“ ამოქმედების [1 ივლისი] შემდეგ, „შეღავათიანი აგროკრედიტის პროექტი“ არსებული ფორმატით არ გაგრძელდება.
„აგროკრედიტი რჩება, როგორც ინსტრუმენტი, მაგრამ მუშაობს უკვე ერთიანი ლოგიკის ფარგლებში“, - უთხრეს BMG-ს დავით სონღულაშვილის უწყებაში.
ბანკის "ფილტრი" უქმდება-აგროდაფინანსების მისაღებად "ბიზნესგეგმებს" ჯერ სამინისტროში შეაფასებენ|რატომ?
კერძოდ, თუ 2013 წლიდან მოქმედი პროექტით, შეღავათიან აგროკრედიტს გასცემენ პროექტში ჩართული ბანკები და საფინანსო ორგანიზაციები და სოფლის განვითარების სააგენტო არ მონაწილეობს საკრედიტო განაცხადის დამუშავების და კრედიტის გაცემის პროცესში, ახალი მოდელის თანახმად, სახელმწიფო თანადაფინანსების მისაღებად, ბენეფიციარის [ფიზიკური თუ იურიდიული პირი] „ბიზნესგეგმა“, პირველ რიგში, მთავრობას უნდა მოეწონოს.
საქმე ის არის, „აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამის“ მოდელის მიხედვით, პოტენციურ ბენეფიციარს სოფლის განვითარების სააგენტოში 4 ეტაპის გავლა მოუწევს: პირველი - ფერმერული მეურნეობების რეესტრში რეგისტრაცია; მეორე - განაცხადის ელექტრონული ფორმის შევსება; მესამე - "ბიზნესგეგმის" წარდგენა; მეოთხე - შესაბამისი დოკუმენტაციის ატვირთვა. ეს იმას ნიშნავს, რომმაგალითად, თუ ამჟამად, „შეღავათიან აგროკრედიტის პროგრამის“ ფარგლებში, შეღავათიან აგროკრედიტს გასცემენ პროექტში ჩართული საფინანსო ორგანიზაციებ, 1-ელი ივლისიდან, განახლებული „აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამის“ თანახმად, სესხის სუბსიდირებისთვის ბანკს მას შემდეგ უნდა მიაკითხოთ, თუ „ბიზნესგეგმა“ სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მოიწონეს.
გარდა ამისა, თუ „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ მოქმედი მოდელი ითვალისწინებდა სესხის 11%-იან სუბსიდირებას 48 თვის განმავლობაში, ახალი მიდგომით ეს პარამეტრი იცვლება და იქნება 8% 36 თვის განმავლობაში.
სიახლეა ისიც, რომ „აგროთანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამის“ მოდელით, სახელმწიფოს თანამონაწილეობა ერთ პროექტში იქნება 50%, მაგრამ არაუმეტეს 2 მილიონი ლარისა და ამ თანხაში შევა სესხის თანადაფინანსებაც, რომელიც ბიუჯეტიდან დაიხარჯება.
BMG-ის კითხვები და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პასუხები
- შეღავათიანი აგროკრედიტის პროგრამა უქმდება? თუ - არა, რა ფორმით გაგრძელდება?
- არა, არ უქმდება. შეღავათიანი აგროკრედიტით სარგებლობა ფერმერებისა და აგრობიზნესისათვის ისევ ხელმისაწვდომი იქნება, როგორც ძირითადი, ასევე საბრუნავი საშუალებებისათვის. ძირითადი საშუალებებისათვის აგროსესხი რჩება აგროთანადაფინანსების პროგრამით დაფინანსების ერთ-ერთ წყაროდ. საბრუნავი საშუალებებისათვის არსებული მოდელით გაგრძელდება სესხის პროცენტის თანადაფინანსება. იცვლება უბრალოდ მიდგომა, აღარ იქნება იზოლირებული პროგრამები, როგორც ადრე, ცალკე აგროკრედიტი, ცალკე სხვა პროგრამები. ყველაფერი ერთიანდება აგროთანადაფინანსების ერთიან სისტემაში ანუ აგროკრედიტი რჩება, როგორც ინსტრუმენტი, მაგრამ მუშაობს უკვე ერთიანი ლოგიკის ფარგლებში; შედეგად, ვიღებთ უკეთეს კოორდინაციას და უფრო ძლიერ ეფექტს.
აღსანიშნავია, რომ თუ ბენეფიციარი მოდის 4-მილიონიანი ბიზნესგეგმით და პროექტი მოწონებულია, სახელმწიფო არ გასცემს თანხას წინასწარ. მთავარი პრინციპია: პირველად ხარჯვა ხოლო შემდეგ თანადაფინანსება. ანუ: თქვენ უნდა განახორციელოთ მთლიანად 4-მილიონიანი ინვესტიცია და ამის შემდეგ იღებთ სახელმწიფოს თანადაფინანსებას, მაქსიმუმ 2 მილიონ ლარამდე. მექანიზმი ასეთია: პირველი ეტაპი - წინასწარი მონიტორინგი, სააგენტო ადგილზე ამოწმებს პროექტს, ჩექლისტებით ფიქსირდება, რას აპირებს ბენეფიციარი, შესრულების ეტაპი (მაქს. 24 თვე) ბენეფიციარი ახორციელებს პროექტს საკუთარი სახსრებით ან ბანკის სესხით (მათ შორის შეღავათიანი აგროკრედიტით) გამკაცრებულია მოთხოვნა აუდიტზე, მხოლოდ სავალდებულო მონიტორინგ გავლილი აუდიტორული კომპანიის დასკვნა იქნება მისაღები; ამის შემდგომ ხორციელდება საბოლოო მონიტორინგი, სააგენტო ადგილზე ამოწმებს შესრულებას და მხოლოდ ამის შემდგომ ხდება თანხის ჩარიცხვა. ანუ: სახელმწიფო იხდის მხოლოდ დადასტურებული შედეგის შემდეგ. თუ პროექტი განხორციელდა შეღავათიანი აგროკრედიტით, მაშინ: პროცენტის სუბსიდირება ასევე მოქმედებს, მაგრამ საბოლოოდ გადახდილი საპროცენტო თანხა გამოაკლდება თანადაფინანსებას. თუ პროექტი სრულად საკუთარი სახსრებით გააკეთეთ, მიიღებთ სრულ 2 მილიონს. სახელმწიფო არ აორმაგებს მხარდაჭერას ერთსა და იმავე ნაწილში, ყველა ინსტრუმენტი ერთად მუშაობს, მაგრამ კოორდინირებულად. ეს ნიშნავს, რომ: აგროკრედიტი რჩება, როგორც ინსტრუმენტი, მაგრამ მუშაობს უკვე ერთიანი ლოგიკის ფარგლებში. შედეგად ვიღებთ: უკეთეს კოორდინაციას, უფრო სწორად მიმართული რესურსს და უფრო ძლიერ ეკონომიკურ ეფექტს. ყველა ინსტრუმენტი ეს იქნება აგროკრედიტი თუ თანადაფინანსება, მუშაობს ერთად, ერთიან სისტემაში.
- „შეღავათიანი აგროკრედიტის“ პირობები როგორ იცვლება?
- მოქმედი მოდელი ითვალისწინებდა 11%-იან სუბსიდირებას 48 თვის განმავლობაში, ხოლო ახალი მიდგომით ეს პარამეტრი იცვლება და იქნება 8% 36 თვის განმავლობაში. უფრო გასაგებად რომ ვთქვათ, თუ ბენეფიციარს სურს მიიღოს 2 მილიონი ლარის თანადაფინანსება, აუცილებელია 4 მილიონი ლარის ინვესტიციის განხორციელება. ეს ინვესტიცია შესაძლებელია დაფინანსდეს როგორც საკუთარი სახსრებით, ისე შეღავათიანი აგროკრედიტის გამოყენებით. იმ შემთხვევაში, თუ ბენეფიციარი აიღებს 4 მილიონ ლარიან შეღავათიან აგროკრედიტს, სახელმწიფო 36 თვის განმავლობაში დაუფინანსებს სესხის 8%-იან საპროცენტო ნაწილს. პროექტის სრულად განხორციელებისა და დადასტურების შემდეგ, ბენეფიციარს ეკუთვნის 2 მილიონი ლარის თანადაფინანსება, თუმცა ამ თანხას გამოაკლდება ის საპროცენტო სუბსიდია, რომელიც უნდა მიიღოს ამ 36 თვის განმავლობაში, და საბოლოოდ ჩაერიცხება დარჩენილი თანხა.
- რა ეტაპზე/როდის ჩაერთვებიან კომერციული ბანკები და რა ხდება იმ შემთხვევაში, თუ სოფლის განვითარების სააგენტოს მიერ მოწონებულ ბიზნესგეგმას ბანკი არ მოიწონებს და შესაბამისად, კრედიტს არ გასცემს?
- პროცესი არის ორფაზიანი: ბენეფიციარი წარადგენს განაცხადს და ბიზნესგეგმას, სააგენტო აფასებს, პროექტის ეკონომიკურ მიზანშეწონილობას. შემდგომ მიიღება გადაწყვეტილება ეს პროექტი იმსახურებს სახელმწიფო მხარდაჭერას თუ - არა. ამის შემდეგ ერთვება კომერციული ბანკი. მნიშვნელოვანია ცვლილება, რასაც აუცილებლად უნდა გავუსვათ ხაზი არის ის, რომ შეღავათიანი აგროკრედიტი აღარ გაიცემა ცალკე, ფრაგმენტულად, იგი ხდება პროექტის შემადგენელი ნაწილი. ანუ, ბენეფიციარს შეუძლია აიღოს შეღავათიანი აგროკრედიტი, სახელმწიფო შევა პროცენტის თანადაფინანსებაში, მაგრამ ეს ხდება პროექტის ფარგლებში და არა დამოუკიდებლად. საბოლოო თანადაფინანსების გაანგარიშებისას, გათვალისწინებული იქნება უკვე გადახდილი საპროცენტო სუბსიდია. მარტივად რომ ვთქვათ: თუ პროექტის ზედა ზღვარი, მაგალითად, არის 2 მილიონი ლარი, ამ თანხაში შევა როგორც პირდაპირი თანადაფინანსება, ისე უკვე გადახდილი საპროცენტო სუბსიდია. თუ ბანკი არ დააფინანსებს: პროექტი არ ჩერდება ავტომატურად, ბენეფიციარს შეუძლია მიმართოს სხვა ბანკს ან შეცვალოს ფინანსური მოდელი. სახელმწიფო არ ანაცვლებს ბანკს, ისინი ავსებენ ერთმანეთს. ბანკი აფასებს ფინანსურ რისკს, ხოლო სახელმწიფო, პროექტის ეკონომიკურ და სექტორულ მნიშვნელობას.
ცნობისთვის: 13 წლის განმავლობაში, კომერციულმა ბანკებმა, "შეღავათიანი აგროკრედიტის პროგრამის" ფარგლებში, სოფლის მეურნეობაში 8 მილიარდამდე ლარის სესხი გასცეს. სახელმწიფომ პროცენტის სუბსიდირებაზე 1.8 მილიარდი ლარი დახარჯა.
